«Ўзбекистон билан мулоқотга тайёрмиз». Украина ТИВ вакили — асирга тушган ўзбекистонликлар тақдири ҳақида

Украина Россия томонидан урушга жалб қилинган фуқаролар масаласида Ўзбекистон билан ҳамкорлик қилишга тайёр ва уларни ёллашнинг олдини олишга чақиради. Бу ҳақда Украина ташқи ишлар вазири ўринбосари Александр Мишенко 2 апрель куни Тошкентга ташрифи якунлари бўйича маълум қилди, деб хабар бермоқда Gazeta мухбири.

Унинг сўзларига кўра, ўзбекистонликларни «рост ва ёлғон йўллар, пора ва шантаж орқали» қандайдир «осон даромад» билан жалб қилишмоқда ва улар «ушбу жиноий фаолият» иштирокчиларига айланмоқда.

Мамлакат ҳудудига қўлида қурол билан келган барча шахслар ҳарбий ҳаракатлар иштирокчиси сифатида қаралади, дея таъкидлади дипломат.

«Украинага қарши қурол билан жанг қилган [ва асирга тушган] бу инсонларни биз ҳарбий асирлар деб ҳисоблаймиз. Лекин бизда ҳарбий асирларга нисбатан муносабат жуда инсоний. Қолган барча масалалар махсус хизматлар ва шу иш билан шуғулланувчи органларнинг алоҳида каналлари орқали кўриб чиқилади. Биз [ўзбекистонлик] ҳамкасбларимиз билан мулоқот қилишга тайёрмиз ва бу масалада бизда мутлақо тушуниш мавжуд», — деди у.

«Биз уларга бошқача муносабатда бўла олмаймиз. Бу — Украина ҳудудида одам ўлдираётган душман. Биз улар орасида ўзимизга дўст бўлган мамлакатлар фуқаролари бўлишини асло истамасдик. Аммо бу содир бўлаётган экан, биз ҳар бир ҳолатни Ўзбекистон давлат органлари билан ҳамкорликда алоҳида кўриб чиқамиз», — дея қўшимча қилди ТИВ раҳбари ўринбосари.

Дипломат олдини олиш чоралари зарурлигига эътибор қаратиб, Ўзбекистон томонини аҳолини хавф-хатарлардан фаолроқ хабардор қилишга, «ёшлар бундай оғир вазиятларга тушиб қолмаслиги учун кампаниялар ўтказишга» чақирди.

Gazeta ватанига қайтганидан кейин ёлланиш учун ҳукм қилинган Ўзбекистон фуқаролари ҳақида вақти-вақти билан хабарлар эълон қилади (шундай хабарлардан бир нечтаси ўхшаш хабарларда — таҳр.). Кўпинча улар Россияда ишлаётган меҳнат мигрантлари бўлиб, бирор сабаб билан Россия полицияси назарига тушиб қолган ва уларга жазо ўрнига Россия Мудофаа вазирлиги билан шартнома тузиш «таклиф қилинган».

2025 йил ноябрь ойида Ўзбекистон Давлат хавфсизлик хизмати деярли тўрт йил ичида фуқароларнинг хориждаги қуролли тўқнашувларда иштирок этгани бўйича 338 та жиноят иши қўзғатилганини маълум қилганди. Шу билан бирга, уларнинг сони йилдан йилга ортиб бормоқда. 2022 йилда ёлланиш бўйича 19 та, 2023 йилда 68 та, 2024 йилда 112 та, 2025 йилда эса 139 та жиноят иши очилган.

Украинанинг «Хочу жить!» («Яшашни хоҳлайман!») давлат лойиҳасининг ёзишича, Ўзбекистон Марказий Осиё давлатлари орасида асирга тушган ва ҳалок бўлган фуқаролари сони бўйича етакчилардан биридир.

«Бизга Украинага қарши жанг қилган ёки қилаётган камида 2715 нафар Ўзбекистон фуқаросининг исми маълум ва уларнинг сони йилдан йилга ортиб бормоқда. 2023 йилда 498 нафар ўзбекистонлик шартнома имзолаган бўлса, 2024 йилда яна 941 нафари шундай қилган. 2025 йилнинг биринчи ярмида эса 1300 га яқин Ўзбекистон фуқароси Россия Қуролли кучлари таркибида урушга жўнаб кетган. Эслатиб ўтамиз, булар фақат бизга аниқ маълум бўлганларидир», — дейилади лойиҳанинг 2025 йил октябрь ойидаги хабарида.

2026 йил февраль ойида Ўзбекистон Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси биринчи ўқишда қонун лойиҳасини қабул қилган. Унга кўра, ОАВ ва интернетда хориждаги жанговар ҳаракатларда иштирок этишни тарғиб қилувчи материалларни тарқатганлик учун маъмурий жавобгарлик жорий этиш режалаштирилмоқда.