Ўзбекистонда иккинчи АЭС Хитой билан қурилади — Вучич

Ўзбекистон бир вақтнинг ўзида иккита атом лойиҳасини амалга оширмоқда — бир АЭС Россия, иккинчиси Хитой билан қурилмоқда. Бу ҳақда 8 сентябрь куни Белградда бўлиб ўтган Ўзбекистон-Сербия бизнес-форумида Сербия президенти Александр Вучич маълум қилди.

Унинг айтишича, бу ҳақда унга президент Шавкат Мирзиёев яккама-якка суҳбат чоғида айтган.

«Бугун эрталаб президент Мирзиёев билан яккама-якка суҳбатда бу ҳақда сўрадим. Шунда у менга: „Бир атом станциясини россияликлар билан, иккинчисини хитойликлар билан қуряпмиз, лекин бу мен учун етарли эмас. Буларни тугатмасимдан яна қуришни бошлайман. Ишлашда давом этаман“, — деди», — дейди Вучич.

Сербия президенти энергетика қувватларини олдиндан ошириш зарурлиги ҳақида гапирар экан, Ўзбекистонни мисол қилиб келтирди. Унинг сўзларига кўра, Мирзиёев келажакда мамлакатга дата-марказлар, сунъий интеллект, инновациялар ва электромобиллар учун анча кўп электр энергияси керак бўлишини ҳисобга олмоқда.

«У энг яхши нархга эришиш учун қандай курашганини ва келажак ҳақида қанчалик оқилона фикр юритаётганини тушундим. Чунки у дата-марказлар, инновациялар, сунъий интеллект ва электромобиллар учун электр энергияси керак бўлишини билади», — деди Вучич.

У бу ёндашувни Европадаги вазиятга қарама-қарши қўйди. Вучичнинг фикрича, Европада янги энергетика қувватларини ривожлантиришга етарлича эътибор берилмаяпти.

Вучич Мирзиёев билан газ нархини ҳам муҳокама қилганини айтди. Унинг сўзларига кўра, биржада 1000 куб метр газ нархи қарийб 890 долларни ташкил этади. Бироқ Сербия ва Ўзбекистон Россия газидан фойдаланиш имконияти туфайли уни арзонроқ нархда олади. Ўзбекистонда эса бундан ташқари ўз гази ҳам қазиб олинади.

Аввалроқ Шавкат Мирзиёев Ўзбекистонда иккинчи атом электр станцияси лойиҳаси бўйича «катта тайёргарлик» олиб борилаётганини айтган эди. Бироқ ҳамкор давлат номи расман маълум қилинмаган.

17 август куни президент Шавкат Мирзиёев Хоразм вилоятида: «Бугун сизларга сир қилиб айтмоқчиман: яқин вақт ичида иккинчи станция бўйича ҳам катта тайёргарлик олиб боряпмиз», — деган эди.

Иккинчи АЭС қаерда қурилиши, унинг қуввати ва лойиҳани амалга ошириш муддатлари ҳозирча расман очиқланмаган.

Биринчи АЭС Россия иштирокида Жиззах вилоятининг Фориш туманида қурилмоқда. Лойиҳа тўртта энергоблокни ўз ичига олади: ҳар бири 1 ГВт қувватга эга иккита йирик ВВЭР — 1000 реактори ва ҳар бири 55 МВт қувватли иккита РИТМ — 200Н кичик модулли реактори.

Биринчи кичик реакторни техник ишга тушириш 2029 йил октябрь-ноябрь ойларига, иккинчисини эса орадан олти ой ўтиб ишга тушириш режалаштирилган. Биринчи йирик энергоблок 2033 йилда ишга туширилиши, лойиҳа эса 2034−2035 йилларда тўлиқ якунланиши кутилмоқда.

Станциянинг умумий қуввати 2110 МВтни, йиллик электр энергияси ишлаб чиқариш ҳажми эса 17 млрд кВт·соатгача бўлиши кутилмоқда. Лойиҳанинг бошланғич қиймати 9,5 млрд доллардан ошмаслиги айтилган.

Иккинчи АЭС бўйича Хитой томонидан қайси компания ҳамкор бўлиши, станция қандай реакторлардан иборат бўлиши ва лойиҳа қиймати ҳақида ҳозирча расмий маълумот берилмаган.