Депутатлар Президент администрацияси тўғрисидаги қонун лойиҳасини биринчи ўқишда маъқуллади
Қонун лойиҳаси Президент администрациясининг давлат бошқаруви тизимидаги ўрни, унинг ҳуқуқий мақоми, асосий вазифалари, ваколатлари ва фаолиятини ташкил этиш тартибини белгилайди.
Ҳужжатга кўра, Президент администрацияси давлат раҳбари томонидан шакллантирилади. Унга президент томонидан лавозимга тайинланадиган ва лавозимидан озод этиладиган администрация раҳбари бошчилик қилади.
Лойиҳада, шунингдек, администрация фаолиятининг асосий тамойиллари, унинг тузилмаси ва иш тартиби, давлат органлари ва ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиш механизмлари, шунингдек, раҳбарият, мансабдор шахслар ва ходимлар фаолиятининг кафолатлари белгилаб берилмоқда.
Президент администрациясининг давлат органлари ва ташкилотларининг комплаенс-назорат ҳамда ички коррупцияга қарши курашиш назорати тузилмалари билан ўзаро ҳамкорлиги алоҳида тартибга солинади.
Қонунчилик палатаси ушбу ҳужжат Конституциянинг 109-моддаси ижросини таъминлаш мақсадида ишлаб чиқилганини қайд этди. Ушбу моддага кўра, президент ўз ваколатлари амалга оширилишини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминлаш учун ўз администрациясини шакллантиради ҳамда унинг раҳбарини тайинлайди.
Шу билан бирга, Президент администрациясининг ҳуқуқий мақоми, асосий вазифалари, фаолиятини ташкил этиш тартиби ва ваколатлари қонун билан белгиланиши керак.
Депутатларнинг фикрича, конституциявий қонуннинг қабул қилиниши президент фаолиятини таъминлашнинг ҳуқуқий механизмларини такомиллаштириш, давлат органларининг ўзаро ҳамкорлигини мустаҳкамлаш ва бошқарув самарадорлигини ошириш имконини беради.
Шу кунга қадар Президент администрацияси фаолияти асосан президент фармонлари ва қонуности ҳужжатлари билан тартибга солиб келинган бўлиб, уларнинг айрим мазмуни тўлиқ эълон қилинмас эди.
Конституцияга қўшимча
20 февраль куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида Gazeta мухбири Адлия вазири Акбар Тошқуловнинг эътиборини Президент администрацияси тўғрисида ушбу тузилма, унинг бўлинмалари, маслаҳатчилари ва вакилларининг ваколат ва вазифаларини мустаҳкамлаб қўювчи алоҳида қонун йўқлигига қаратган эди.
Адлия вазирлиги раҳбари ўшанда президент ваколатлари Конституция ва бошқа қонунлар билан белгилаб қўйилганини, Президент администрацияси эса уларнинг амалга оширилишини таъминлашини маълум қилган эди.
Бироқ 1 июль куни Олий Мажлис Қонунчилик палатаси Конституцияга Президент администрациясининг ҳуқуқий мақоми, асосий вазифалари, фаолиятини ташкил этиш тартиби ва ваколатларини алоҳида қонун белгилаши тўғрисидаги қоида (109-модданинг янги 24−1-банди) билан қўшимча киритиш ҳақидаги қонунни қабул қилди. Сенат қонунни 9 июль куни маъқуллади. Президент уни 13 июль куни имзолади. Ҳужжат 25 июлдан кучга кирди.
Вазир, шунингдек, Президент администрацияси ва ҳукумат функциялари қандай тақсимланганини тушунтириб ўтди.
2025 йилнинг июль ойида президент давлат бошқаруви тизими самарадорлигини ошириш тўғрисидаги фармонни имзолаган эди, у билан Президент администрациясининг янги тузилмаси тасдиқланган. Администрация ва унинг тасарруфидаги ташкилотларда 284 та штат бирлиги қисқартирилган ва бир-бирини такрорловчи лавозимлар мақбуллаштирилган.
Администрация ишининг устувор йўналишлари сифатида таълим, бизнес муҳити, суд-ҳуқуқ тизими, соғлиқни сақлаш ва сув ресурслари белгиланди. Ушбу соҳалардаги ислоҳотларни амалга ошириш учун Президент администрацияси раҳбарининг бешта ўринбосари лавозими жорий этилган.
Тегишли йўналишлар ҳукуматнинг масъулият соҳасига ҳам кириши сабабли, журналист бундай ҳолатда қуйи тузилмалар кимнинг — Вазирлар Маҳкамасинингми ёки Президент администрациясининг топшириқларини бажариши кераклиги билан қизиққан.
Акбар Тошқулов янги бўлинмалар ташкил этилаётганда функцияларни ажратиш масаласи муҳокама қилинганини таъкидлаган.
«Масалан, соғлиқни сақлаш соҳасини олайлик. Бу соҳада Президент администрацияси ҳузурида энг муҳим ислоҳотларни амалга ошириш билан шуғулланувчи лойиҳа офиси фаолият юритади. Операцион масалалар эса Вазирлар Маҳкамаси ваколатида қолади, чунки гап ижро ишлари ва кундалик жорий вазифалар ҳақида бормоқда», — деган у.
Вазирнинг сўзларига кўра, Президент администрацияси юқорироқ даражада ислоҳотлар ва сиёсатни шакллантириш учун жавоб беради, кундалик ва операцион масалалар эса Вазирлар Маҳкамаси назоратида қолади.
«Буларнинг барчаси ўйлаб чиқилган эди. Тегишли фармонлар қабул қилинаётганда биз ҳам бу масала бўйича ўз таклифларимизни билдирган эдик», — деб таъкидлаган Акбар Тошқулов.