«Биз сизга чинакамига ишлайдиган механизмни ваъда қиламиз». Ўзбекистон — АҚШ бизнесига
«Орамизда мустаҳкам сиёсий шериклик қарор топди. Энди эса иқтисодий алоқаларимизни ҳам кенгайтириш муҳим аҳамиятга эга», — деди давлат раҳбари.
У бугунги кунда Ўзбекистонда Америка сармояси иштирокидаги юзлаб корхоналар ишлаётганини, ўзбек компаниялари эса АҚШ иқтисодиётига инвестиция кирита бошлаганини қайд этди. «Биз иккала давлат компаниялари қўшма корхоналарни янада фаол барпо этишини, технологиялар алмашишини ва янги бозорларга биргаликда чиқишини хоҳлаймиз», — деди Шавкат Мирзиёев.
«Америкалик инвесторлар учун тушунарли ва олдиндан тахмин қилса бўладиган шароитларни яратиш зарур»
Ҳамкорликнинг истиқболли йўналишлари сифатида давлат раҳбари муҳим минераллар, энергетика, рақамли технологиялар ва сунъий интеллект соҳаларини санаб ўтди.
«Ўзбекистон салмоқли табиий ресурсларга эга ва ушбу соҳада АҚШ учун ишончли шерик бўлишга тайёр. Биз учун бутун ишлаб чиқариш циклини — конларни ўзлаштириш ва хомашёни чуқур қайта ишлашдан тортиб, тайёр юқори технологик маҳсулотлар чиқаришгача бўлган жараённи ривожлантириш муҳимдир», — дея урғулади у.
«Жадал ўсиб бораётган иқтисодиётимиз замонавий ва ишончли энергетика тизимига муҳтож. Биз Америка компанияларини уни модернизация қилишда иштирок этишга, янги технологияларни татбиқ этишга, қайта тикланувчи энергия манбалари ҳамда уларни сақлаш тизимларини ривожлантиришга таклиф этамиз», — дея қўшимча қилди президент.
Президент Ўзбекистон ва АҚШ қиймати қарийб 12 миллиард долларлик 54 та келишув ва ташаббуслар тўпламини шакллантирганини маълум қилди. Ушбу лойиҳаларни амалга ошириш мақсадида у учта йўналишга қаратилган ҳаракатлар дастурини ишлаб чиқишни таклиф этди.
«Биринчидан, америкалик инвесторлар учун тушунарли ва олдиндан тахмин қилса бўладиган шароитларни яратиш зарур. Ўзбекистонга жиддий мақсадлар билан келаётган ҳар бир компания кимга мурожаат қилишни, керакли ёрдамни қаердан олишни билиши керак», — деди Шавкат Мирзиёев.
У Ўзбекистон хорижий инвесторлар билан ишлашда Plant and Play тамойили асосидаги янги моделга ўтиш ниятида эканини билдирди. «Биз ҳеч ким ҳеч қаерга мурожаат қилмаслигини, бюрократияни бутунлай йўқотишни истаймиз. Биз шунчаки инвестиция имкониятларини эмас, балки тайёр майдонлари, ўзаро боғланган инфратузилмаси ва барча рухсатнома ҳужжатларига эга тўлиқ тайёр лойиҳаларни таклиф этамиз», — деди президент ҳамда ўзбекистонлик тадбиркорлар шерик бўлишга ва инвестициявий хатарларни бўлишишга тайёр эканини қўшимча қилди.
Бундай лойиҳаларда иштирок этиш учун тўғридан тўғри инвестициялар жамғармаси ташкил этилди. «Бизнинг вазифамиз — америкалик инвестор Ўзбекистонга келганида маъмурий тартиб-таомилларга вақт сарфламасдан, дарҳол бизнесни бошлашини таъминлашдир», — дея таъкидлади давлат раҳбари.
Президентнинг сўзларига кўра, иккинчи йўналиш алоҳида лойиҳалардан кенг кўламли саноат шериклигига ўтиш бўлиши керак. «Қўшма кластерлар ва тадқиқот марказларини ташкил этиш, корхоналаримизни глобал қўшилган қиймат занжирларига интеграция қилиш зарур», — деди у.
Учинчи йўналиш сифатида Шавкат Мирзиёев кенгашни икки давлат ўртасидаги «узоқ муддатли иқтисодий шерикликнинг стратегик механизми»га айлантиришни таклиф қилди. «2035 йилгача бўлган савдо-инвестициявий ва технологик ҳамкорлик бўйича қўшма дастурни ишлаб чиқишни таклиф этаман. Бу энг йирик компанияларнинг манфаатларини давлатларимизнинг стратегик устувор мақсадлари билан бирлаштириш имконини беради», — дея қайд этди у.
«АҚШ ва Ўзбекистоннинг миллий манфаатлари муштаракдир»
АҚШ давлат котиби Марко Рубио Вашингтон Марказий Осиё билан муносабатларни устувор деб билишини ҳамда минтақа билан ҳам, алоҳида ҳолда Ўзбекистон билан ҳам шерикликни мустаҳкамлашни исташини билдирди.
«Ҳеч қандай шубҳа бўлмасин: Қўшма Штатлар умуман ушбу минтақа учун ҳам, хусусан, Ўзбекистон учун ҳам шерик бўлишга интилмоқда. Биз аллақачон ҳамкормиз ва бу ҳамкорликни янада ривожлантириш ҳамда мустаҳкамлаш ниятидамиз», — деди Рубио.
Унинг сўзларига кўра, АҚШ узоқ вақт давомида «муаммоли минтақалар, давлатлар ёки масалалар»га эътибор қаратиб, янги имкониятларни бой бериб келган. «Биз олдинроқ ва фаолроқ ҳаракат қилишимиз керак бўлган дунё минтақаларидан бири — Марказий Осиё, хусусан, Ўзбекистондир», — дея таъкидлади давлат котиби.
У президент Дональд Трамп Марказий Осиё билан муносабатларни ривожлантиришни АҚШнинг устувор йўналишларидан бирига айлантирганини билдирди. Шунингдек, Рубио Марказий Осиёнинг қатор давлатлари, жумладан, Ўзбекистоннинг шу йил охирида АҚШда бўлиб ўтадиган G20 саммитига кузатувчи сифатида таклиф этилишини муҳим қадам деб атади.
Давлат котиби муносабатларнинг ривожланишини Ўзбекистондаги ислоҳотлар билан боғлади.
«Сиз мамлакатингизни дунёга очдингиз ва, энг муҳими, Қўшма Штатлар ҳамда президент Трампни ўз ҳамкорингиз сифатида қабул қилдингиз. Натижада сиз нафақат ўз юртингизга, балки бутун минтақага — қўшниларингизга, шунингдек, Қўшма Штатларга ҳам биргаликда ривожланиш учун улкан имкониятлар яратиб бердингиз», — деди у Шавкат Мирзиёевга юзланиб.
Марко Рубио, шунингдек, Америка-Ўзбекистон Ишбилармонлик ва инвестиция кенгаши ҳамраислари — Ўзбекистон Президенти администрацияси раҳбари Саида Мирзиёевага ҳамда АҚШ президентининг махсус вакили Сержио Горга ўз миннатдорлигини билдирди.
«Биз уни шунчаки Саида деб атаймиз, чунки биз у билан турли жойларда учрашамиз. У фавқулодда истеъдодли, ақлли ва жуда кўп ишлайди», — деди у.
«Миллий манфаатларимиз бир жойдан чиққанда — улар эса кўплаб соҳаларда муштаракдир, — яъни Америка учун фойдали бўлган нарса сизга ҳам наф келтирса ва аксинча бўлса, айнан шу нарса шериклик ва биз қўлга киритмоқчи бўлган имкониятларнинг пойдеворига айланади. Ҳамкорлигимизнинг асл мағзи ҳам шунда, ҳозир биз айнан шу иш билан бандмиз», — деди у.
Давлат котибининг таъкидлашича, Марказий Осиёнинг географик жойлашуви қўшимча имкониятлар яратади. «Ўзбекистон ва, умуман, Марказий Осиё ҳар доим Шарқ ва Ғарб ўртасидаги савдо ҳамда транзит маркази бўлиб келган. Аслида, [минтақа] савдо ва тижорат соҳасида кўприк вазифасини бажарган. Асрлар давомида шундай бўлган, география ўзгаргани йўқ. Бугун бу ҳар қачонгидан ҳам долзарбдир», — деди Рубио.
У Ўзбекистонда йўловчи ва юк ташиш кўлами ортиб бораётганини, шунингдек, мамлакатнинг технология ва инфратузилма соҳасидаги салоҳиятини юқори баҳолади. Америка бизнеси учун жозибадор омиллар сифатида Рубио Ўзбекистоннинг савдо қилиш учун марказий жойлашувини, кўп сонли меҳнатга лаёқатли аҳолисини ва табиий бойликларини санаб ўтди.
Марко Рубио АҚШ ва Ўзбекистон энергетика, робототехника, финтех, тоғ-кон саноати ва қишлоқ хўжалиги каби соҳаларда ҳам ҳамкорликни ривожлантириши мумкинлигини қўшимча қилди.
«Мен Марказий Осиёдаги бизнес ва иқтисодий ўсиш истиқболларига юқори некбинлик билан қарайман. Биз ўз томонимиздан компанияларингиз ривожланиши ва гуллаб-яшнаши учун пойдевор бўлиб хизмат қиладиган норматив-ҳуқуқий ҳамда тижорий базани яратиш устида ишлаяпмиз», — деди давлат котиби йиғилиш иштирокчиларига қарата.
«Бизнес қоидалар тушунарли бўлган жой томон интилади»
Ўзбекистон Президенти администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Америка-Ўзбекистон Ишбилармонлик ва инвестиция кенгаши бизнес муаммоларини ҳал этиш учун амалий ишловчи механизм бўлишини маълум қилди.
«Биз сизга шунчаки навбатдаги қўмитани эмас, балки чиндан ҳам ишлайдиган механизмни ваъда қиламиз. Июнь ойида Тошкентга қарийб 200 та Америка компанияси вакиллари ташриф буюрди — бу рекорд натижадир. Орадан тўрт ой ўтиб эса… АҚШдан яна юзта компания келди. Шериклигимиздаги рекордлар узоқ сақланиб турмайди ва бу бизга маъқул келмоқда», — деди у.
Саида Мирзиёева бизнес ривожланиши учун аниқ қоидалар ва очиқлик зарурлигини таъкидлади.
«Бизнес қоидалар тушунарли, эшиклар очиқ бўлган ва қўнғироқларга жавоб бериладиган жойга интилади. Биз ҳар доим гўшакни кўтарадиганлардан бўлишга ҳаракат қиламиз», — деди у.
«Бизнес ўзгаришлар сўраганида, биз қоидаларни қайта кўриб чиқдик — эндиликда савдо ҳар икки томонлама ривожланмоқда. Ўзбекистон инвестициялари Америкада янги иш ўринларини яратмоқда, бизнинг Америка маҳсулотларини сотиб олишимиз эса у ердаги корхоналарнинг тўлиқ қувват билан ишлашини таъминламоқда. Ҳалол шериклик айнан шундай сақлаб турилади: ҳар икки томон ҳам ютиши, манфаат кўриши лозим», — дея таъкидлади Президент администрацияси раҳбари.
Шунингдек, Президент администрацияси раҳбари АҚШ давлат котиби томонидан «совуқ уруш сарқити» деб аталган Жексон-Вэник тузатишининг бекор қилинишини қўллаб-қувватлади.
«Биз сизнинг фикрингизга қўшиламиз ва унинг ўтмишда қолишидан фақат хурсанд бўламиз. Бу иш амалга ошиши биланоқ, ушбу кенгаш эртаси куни эрталабданоқ ишга киришишга тайёр бўлади», — деди у.
Сўзининг якунида Саида Мирзиёева бизнес вакилларини салоҳиятни муҳокама қилишдан аниқ амалий ҳаракатларга ўтишга чақирди. «Бизга лойиҳа билан келасизми ёки муаммо биланми — иккаласидан ҳам бирдек мамнун бўламиз», — деди у.