«Ўзбекнефтгаз»нинг собиқ раҳбарияти иши бўйича судланувчилар сони 25 кишига етди. Улар кимлар?
Рўйхат жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар Яшнобод туман судининг 30 октябрга белгиланган мажлиси карточкасида жойлаштирилган. Иш судья Жасурбек Убайдуллаев раислигида кўриб чиқилмоқда.
Суд ҳали давлат айбловчисининг важларига ҳам, судланувчиларнинг кўрсатмаларига ҳам баҳо бергани йўқ. Қуйида баён қилинганлар суд томонидан ўрнатилган ҳолатлар эмас, балки очиқ суд мажлисида янграган томонларнинг позицияларини ифодалайди.
Айбсизлик презумпциясига мувофиқ, барча судланувчилар уларнинг айби қонунда белгиланган тартибда исботланмагунча ва суднинг қонуний кучга кирган ҳукми билан аниқланмагунча айбсиз ҳисобланади.
Фигурантлар қаторида Солиқ қўмитаси раисининг собиқ биринчи ўринбосари Мубин Мирзаев ҳам кўрсатилган бўлиб, суд тизимига кўра унга Жиноят кодексининг иккита моддаси бўйича айблов эълон қилинган:
- 167-моддаси 3-қисмининг «а» банди — жуда кўп миқдорда ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш.
- 209-моддаси 2-қисмининг «а» банди — такроран ёки хавфли рецидивист томонидан содир этилган мансаб сохтакорлиги.
Эълон қилинган маълумотларда Мирзаевга нисбатан айбловлар жиноят ишининг айнан қайси эпизодлари билан боғлиқлиги, у ишга қачон жалб қилингани ва унга қандай зарар юкланаётганига аниқлик киритилмаган.
Эътиборлиси, жиноят ишлари бўйича Тошкент шаҳар Шайхонтоҳур туман суди 27 июль куни бошқа бир жиноят иши бўйича Мубин Мирзаевни 8 йилу 2 ойга озодликдан маҳрум қилган эди.
Аввалроқ Gazeta ёзганидек, ўшанда собиқ юқори мартабали мулозим ЖКнинг 168-моддаси 4-қисмининг «а» банди (Жуда кўп миқдорда фирибгарлик), 205-моддаси 2-қисмининг «а» банди (Ҳокимият ёки мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш) ва 208-моддаси (Ҳокимият ҳаракатсизлиги) бўйича айбдор деб топилган. Озодликдан маҳрум қилишдан ташқари, суд Мирзаевга уч йил муддатга муайян ҳуқуқдан маҳрум қилиш тарзидаги қўшимча жазо ҳам тайинлаган. Ўша ишнинг яна саккиз нафар фигуранти 4 йилдан 9 йилгача озодликдан маҳрум қилинган. Суд, шунингдек, етказилган зарарни ундириш тўғрисида қарор чиқарган.
Шу тариқа, Мирзаев турли айблов таркиблари билан иккита жиноят ишида фигурант бўлмоқда.
«Ўзбекнефтгаз» ишида яна кимлар бор?
Сидиқов ва Мирзаевдан ташқари, суд тизимида «Ўзбекнефтгаз» бошқарув раисининг собиқ ўринбосари Бахтиёр Анарқулов, компаниянинг харидлар департаменти собиқ бошлиғи Дилмурод Бурханов, Enter Engineering вакили Улуғбек Усмонов, Eriell Management вакили Нодиржон Бобоев ва бошқа шахслар кўрсатилган.
Баҳодиржон Сидиқовга ЖКнинг 167 (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш), 205 (ҳокимият ёки мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш), 209 (мансаб сохтакорлиги) ва 243-моддалари (жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш) билан айблов қўйилган. Эълон қилинган рўйхатда, шунингдек, айрим судланувчиларга нисбатан сохта тадбиркорлик, солиқларни тўлашдан бўйин товлаш ва бошқа жиноятлар бўйича айбловлар ҳам мавжуд.
Июль ойида Олий суд матбуот хизмати тўққиз нафар судланувчи ҳақида хабар берган, уларнинг беш нафари қамоқда, тўрт нафарига эса гаров тарзидаги эҳтиёт чораси қўлланган эди.
Нима учун ишнинг электрон карточкасида дастлаб расман эълон қилинганидан кўра сезиларли даражада кўп одам кўрсатилгани ва бу судланувчилар таркиби ҳозирги вақтда сақланиб қолган ёки йўқлигига аниқлик киритилмаган.
«Ўзбекнефтгаз» ва Saneg иштирокидаги компаниялар раҳбари
Судланувчилар рўйхатида Масрур Шакиров (Масрур Муминович Шакиров) кўрсатилган. Унга ЖКнинг 167 (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш) ва 209-моддалари (мансаб сохтакорлиги) бўйича айблов эълон қилинган.
Orginfo ва iHamkor маълумотларига кўра, исм-шарифи айнан шундай бўлган шахс 2023 йил июнь ойида Бухоро вилоятининг Қоракўл туманида рўйхатдан ўтган Arkchemical компанияси раҳбари ҳисобланади. Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти июнь ойида Шўртан газ-кимё мажмуаси қувватларини кенгайтириш лойиҳаси бўйича 643,2 млрд сўмлик (53,9 млн доллар) бюджет маблағлари талон-торож қилинганини аниқлагани ҳақида хабар берган эди, бу лойиҳада Arkchemical ҳам фигурант сифатида қатнашган. Унинг таъсисчилари сифатида Sanoat Energetika Guruhi Enera (60%) ва «Ўзбекнефтгаз» (40%) майдонга чиқади.
Шакиров, шунингдек, Бухоро вилоятида йирик газ-кимё лойиҳасини амалга ошираётган Gas Chemical Complex MTO Central Asia раҳбари сифатида ҳам кўрсатилган. Раҳбар ҳақидаги маълумотлар MyOrg томонидан тасдиқланади, у ерда маълумотлар 2026 йил октябрь ойида янгиланган. Олдинги нашрларда Шакиров Jizzakh Petroleum (кейинчалик Sanoat Energetika Guruhi — Saneg деб қайта номланган) бош директори ўринбосари сифатида тилга олинган.
Шу тариқа, судланувчилардан бирининг исми бирданига иккита газ-кимё компаниясининг раҳбари исми билан мос келади, улардан бири мулкчилик тузилмаси орқали бевосита «Ўзбекнефтгаз»га боғланган.
Ustyurtgaz собиқ раҳбари
Яна бир фигурант — Олим Юсупович Оринбаев. Унга ЖКнинг 167 (ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш) ва 209-моддалари (мансаб сохтакорлиги) бўйича айблов эълон қилинган.
Orginfo реестрида тўлиқ исм-шарифи айнан шундай бўлган шахс «Ustyurtgaz» МЧЖ раҳбари сифатида кўрсатилган. Компания Қорақалпоғистоннинг Мўйноқ туманида табиий газ қазиб олиш билан шуғулланган. 2024 йил январь ойидаги реестр маълумотларига кўра, унинг ягона таъсисчиси устав капиталининг 100 фоизига эгалик қилувчи «Ўзбекнефтгаз» АЖ бўлган. Ҳозир компания реестрда тугатилган деб белгиланган.
Бундан ташқари, Orginfo бундай исм-шарифли шахсни Ustyurt Drilling System (СТИР 309987649) таъсисчилари қаторида кўрсатади. 2025 йил август ойидаги маълумотларга кўра, унга 50 фоизлик улуш тегишли бўлган.
Тадбиркорлар ва «Ўзбекнефтгаз» харидлари
Суд рўйхатида Фурқатжон Ҳатамов, Насулло Нутфуллаев, Сардорбек Каримов ва Қувондиқ Садуллаев ҳам бор. Корпоратив базаларда уларнинг исм-шарифлари нефть-газ компаниялари харидларида иштирок этган корхоналар раҳбарлари ёки таъсисчилари билан тўлиқ мос келиши аниқланган.
Orginfo маълумотларига кўра, Фурқатжон Сатимбаевич Ҳатамов исмли шахс Ecomax Energy МЧЖ раҳбари ва 74,6 фоиз улуш эгаси сифатида кўрсатилган. Компания карточкасида «Ўзбекнефтгаз»нинг иккита хариди акс эттирилган:
2023 йил 21 ноябрь — Муборак газни қайта ишлаш заводи учун чоксиз пўлат қувурлар етказиб бериш, 319742-сонли лот, қиймати 7,303 млрд сўм.
2023 йил 9 октябрь — Муборак ГҚИЗни куз-қиш даврига тайёрлаш учун қурилиш материаллари етказиб бериш, 304639-сонли лот, қиймати 1,603 млрд сўм.Иккала ҳолатда ҳам Ecomax Energy ғолиб сифатида кўрсатилган.
Orginfo'да Насулло Нумонжонович Нутфуллаев Enproc MNG раҳбари ва ягона таъсисчиси сифатида қайд этилган. 2023 йил май ойида компания «Ўзбекнефтгаз»нинг Муборак ГҚИЗ учун мўлжалланган иккита харидида ғолиб деб кўрсатилган:
252895-сонли лот — 1,611 млрд сўмлик шарли кранлар.
252893-сонли лот — 1,326 млрд сўмлик вентиллар.Компания металл буюмлар, сув қувурлари ва иситиш ускуналарининг улгуржи савдосига ихтисослашган.
Orginfo маълумотларига кўра, Сардорбек Дилшод ўғли Каримов исмли шахс Stark Industries Distribution компанияси раҳбари ва 50 фоиз улуш эгаси сифатида кўрсатилган. 2023 йил 19 июль куни корхона «Ўзбекнефтгаз»нинг Шўртан нефть ва газ қазиб чиқариш бошқармаси (НГҚЧБ) газ-поршенли двигатели ва компрессори учун эҳтиёт қисмлар етказиб бериш бўйича хариди ғолиби деб топилган. 277520-сонли лот қиймати 754,3 млн сўмни ташкил этган.
2024 йил февраль ойида корхона Шўртан газ-кимё мажмуаси учун кўрсатилган қиймати 37,9 минг евро бўлган HART-коммуникаторларини етказиб бериш бўйича ҳам буюртма олган.
Яна бир судланувчи — Қувондиқ Нариманович Садуллаев. Унга ЖКнинг 167, 179 (сохта тадбиркорлик), 209, 227 (ҳужжатлар, штамплар, муҳрлар, бланкаларни эгаллаш, нобуд қилиш, уларга шикаст етказиш ёки уларни яшириш) ва 243-моддалари бўйича айблов эълон қилинган.
Orginfo реестрида тўлиқ исм-шарифи айнан шундай бўлган шахс General Amcent Group МЧЖ (СТИР 305811782) ягона таъсисчиси сифатида кўрсатилган. Компания нефть-газ корхоналари учун қилинган харидлар ғолиблари қаторида фигурант сифатида қатнашади, хусусан:
2024 йил июнь ойида — Муборак НГҚЧБ «Алан» кони учун конденсатор қурилмасини харид қилиш, қиймати 268,8 млн сўм.
2023 йил ноябрь ойида — Муборак ГҚИЗ учун баллонлар етказиб бериш, қиймати 109,1 млн сўм.Корпоратив базаларда бундай исм-шарифли шахс Denair Uzbekistan ва Neftegaz Mexanika корхоналари муносабати билан ҳам тилга олинади.
Судланувчилар орасида, шунингдек, 2021 йил май ойида рўйхатдан ўтган Neftegaz Mexanika таъсисчиси ва раҳбари сифатида қайд этилган Исламбек Дилшод ўғли Каримов ҳам кўрсатилган. Турли даврлардаги корпоратив маълумотларда Қувондиқ Нариманович Садуллаевнинг исм-шарифи ҳам учрайди, жумладан, корхона раҳбари ёки бухгалтери сифатида.
Суднинг очиқ материалларида юқорида кўрсатилган компаниялар фаолияти қўйилган айбловга кириши ҳақида кўрсатмалар йўқ. Корпоратив реестрларда топилган харидларни суд, айблов ёки бошқа процессуал ҳужжатлар томонидан тасдиқланмагунча жиноят ишининг эпизодлари сифатида кўриб чиқиш мумкин эмас. Компаниянинг «Ўзбекнефтгаз» етказиб берувчилари қаторида бўлишининг ўзигина шартномалар тузиш ёки ижро этишда қоидабузарликлар борлигини англатмайди.
Воқеалар тарихи
Баҳодиржон Сидиқов 2025 йил декабрь ойида «Ўзбекнефтгаз» бошқарув раиси лавозимидан озод қилинган эди. Унинг ўрнини бунгача «Ўзбекгидроэнерго»га раҳбарлик қилган Абдуғани Сангинов эгаллади.
2026 йил 27 январь куни президент Шавкат Мирзиёев «Ўзбекнефтгаз» ва Давлат активларини бошқариш агентлигида кенг кўламли текширувлар ўтказилгани, улар давомида миллиардлаб сўмлик талон-торож қилиш ҳолатлари аниқланганини маълум қилди. Ўша куни давлат раҳбари ҚҚСни бюджетдан ноқонуний қоплаб бериш билан боғлиқ ҳолат юзасидан идора ишини танқид қилиб, Мубин Мирзаевни Солиқ қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари лавозимидан озод қилди.
«Ўзбекнефтгаз»нинг собиқ раҳбарияти устидан суд процесси 24 июль куни бошланди. 31 июль кунги мажлисда Баҳодиржон Сидиқов айбига иқрор бўлмай, айбловнинг 19 та эпизоди бўйича кўрсатма берди. У компания қарорларини газ қазиб олишни сақлаб қолиш, ҳукумат топшириқларини ва кредиторлар ҳамда инвесторлар олдидаги мажбуриятларни бажариш зарурати, шунингдек, пудратчилар билан бўлган тижорат низолари билан изоҳлади.
14 август куни Яшнобод туман суди прокурорнинг махфий ҳужжатлар ва хизмат доирасида фойдаланиш учун мўлжалланган материаллар борлигига асосланган илтимосномасига кўра процессни ёпиқ режимга ўтказди. Сидиқовнинг ҳимоячилари мажлисларнинг фақат айрим қисмларини ёпиқ ўтказишни таклиф қилган бўлса-да, суд бутун жараённи ёпиш тўғрисида қарор қабул қилди.