Уй-жой-коммунал тўловлари рақамли назоратга олинади
Ўзбекистонда кўп квартирали уйларни бошқарувчи ташкилотлар томонидан аҳолидан йиғилган мажбурий тўловларнинг мақсадли сарфланиши ва молиявий шаффофликни таъминлаш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири Шерзод Ҳидоятов Олий Мажлис Қонунчилик палатасидаги навбатдаги «Ҳукумат соати»да депутатлар саволларига жавоб берар экан, маълум қилди.
Соҳанинг устувор вазифаларидан бири аҳоли маблағларининг қандай сарфланаётганини назорат қилишни кучайтириш ва кўп квартирали уйларни бошқарувчи ташкилотларнинг ҳисобдорлигини таъминлашдан иборат.
Бунинг учун биллинг тизимидан мажбурий фойдаланишга ўтиш белгиланган. Президентнинг 2026 йил 5 февралдаги 48-сон қарорига мувофиқ, 2026 йил 1 июлдан Тошкент шаҳрида, 2027 йилдан эса мамлакатнинг барча ҳудудларида мулкдорларнинг умумий йиғилишларини ўтказиш, шартномалар тузиш ва бошқарув ташкилотлари томонидан ҳисобот тақдим этиш фақат ушбу тизим орқали амалга оширилиши керак.
Онлайн йиғилишларни ўтказиш учун баённоманинг ягона намунавий шакли ишлаб чиқилган ва биллинг тизимига жойлаштирилган.
Тизим ҳар бир кўп квартирали уй бўйича маблағларнинг келиб тушиши ва сарфланиши, бажарилган ишлар, қарздорлик, фуқаролар мурожаатлари ҳамда уларни кўриб чиқиш натижаларини кузатиш имконини беради. Шу тариқа, мулкдорлар нафақат ҳисобланган тўловларни, балки йиғилган маблағлар қайси мақсадларга йўналтирилаётганини ҳам назорат қилиши мумкин.
Яна бир муҳим йўналиш — турар жой фондининг техник ҳолатини баҳолаш. «Turar joy» миллий идоралараро платформаси негизида кўп квартирали уйларни ҳолатига қараб таснифлаш тизими шакллантирилмоқда. У мавжуд муаммоларни ўз вақтида аниқлаш ва зарур таъмирлаш ҳамда тиклаш ишларини режалаштиришга ёрдам беради.
Вазир лифтлар хавфсизлиги масаласига ҳам алоҳида эътибор қаратди. Лифтларнинг техник ҳолатини назорат қилиш учун «Xavfsiz lift» («Хавфсиз лифт») идоралараро платформаси ишга туширилган. У лифт ускуналарини мониторинг қилиш, уларга хизмат кўрсатувчи ташкилотлар фаолиятини баҳолаш ва аҳоли хавфсизлигини оширишга қаратилган.
Вазир келтирган маълумотларга кўра, Ўзбекистонда 46 мингдан ортиқ кўп квартирали уй мавжуд бўлиб, уларда 1,6 миллиондан зиёд хонадон бор. 42 мингдан ортиқ уйга бошқарув сервис компаниялари хизмат кўрсатади, 700 дан ортиқ уй эса уй-жой мулкдорлари ширкатлари томонидан бошқарилади. Қолган уйларда бошқарувнинг бошқа шакллари қўлланилади.
Ушбу соҳада аҳолига хизмат кўрсатувчи 18 мингдан ортиқ ходим фаолият юритади.
В. Новиков