Трансгендер аёлларнинг Олимпиадада иштирок этиши тақиқланди
ХОҚ томонидан қабул қилинган янги тартиб АҚШ президенти Дональд Трампнинг 2028 йилги Лос Анжелес ўйинлари олдидан аёллар спорти бўйича чиқарган фармонига мувофиқ келади.
“Олимпия ўйинлари ёки ХОҚнинг бошқа тадбирларидаги исталган аёллар тоифасидаги мусобақаларда, жумладан, якка тартибдаги ва жамоавий спорт турларида иштирок этиш эндиликда фақат биологик аёллар билан чекланади”, дейилади қўмита баёнотида.
Иштирок этиш ҳуқуқи бир марталик “SRY гени скрининги” асосида белгиланади. Ушбу тест ҳозирда енгил атлетикада қўлланилаётган бўлиб, у сўлак, ёноқ эпителийси ёки қон намунаси орқали амалга оширилади.
Қарор қабул қилинишидан аввал ХОҚ кўплаб экспертлар билан маслаҳатлашган. Ўтган 2025 йил охирида ХОҚнинг тиббиёт ва фан бўйича директори, канадалик собиқ эшкакчи Жейн Торнтон трансгендер спортчилар ва жинсий ривожланишида фарқлар бўлган атлетлар бўйича тадқиқот натижаларини тақдим этган эди.
Ҳали оммага эълон қилинмаган ушбу таҳлилларга кўра, эркаклик жинсий белгилари билан туғилган спортчилар, ҳатто тестостерон миқдорини тушириш учун даволанган бўлса ҳам, жисмоний устунликни сақлаб қолиши аниқланган.
Шу вақтга қадар ХОҚ кўрсатмалари трансгендер аёлларга тестостерон даражаси пасайтирилган ҳолда мусобақаларда қатнашишга рухсат берган, бироқ якуний қарорни алоҳида спорт федерацияларининг ихтиёрида қолдирган эди. Ҳозирда енгил атлетика, сузиш, бокс ва регби каби спорт турларида трансгендерларнинг аёллар тоифасида қатнашиши чекланган.
Маълумот ўрнида, 2024 йилги Париж ёзги Олимпия ўйинларида эркак бўлиб туғилиб, кейинчалик жинсини ўзгартирган бирорта ҳам аёл спортчи иштирок этмаган. Ҳозирда Олимпия даражасида неча нафар трансгендер аёл рақобатлашаётгани ҳам аниқ эмас. Мазкур ташаббус 2025 йил ноябрь ойида илгари сурилган эди.
Манба: daryo.uz