Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлиги ташкил этилди

Ўзбекистон саноат кооперацияси ва давлат харидлари бўйича ягона бошқарув тизимини жорий этмоқда. Бу президент Шавкат Мирзиёевнинг фармонида кўзда тутилган.

Бу соҳада ягона ва мувофиқлаштирилган давлат сиёсати мамлакатда юқори технологияли ва рақобатбардош маҳсулотлар ишлаб чиқаришга қаратилган қиймат занжирларини яратиш, иқтисодий тармоқларнинг ташқи омилларга боғлиқлигини камайтириш имконини бериши керак.

Янги сиёсат йирик корхоналарнинг ишлаб чиқариш занжирларига кичик ва ўрта бизнес субъектларини кенг жалб қилиш, маҳаллий ишлаб чиқаришнинг глобал етказиб бериш занжирларига интеграциялашувини таъминлаш ва ишлаб чиқариш қувватларини технологик янгилаш ва халқаро сифат стандартларини жорий этишга хизмат қилувчи инновацион ечимларни ўзлаштиришни талаб қилади.

Янги бошқарув органи

Фармон билан Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлиги ташкил этилади, у, жумладан, Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг давлат харидлари соҳасидаги вазифалари, функциялари ва ваколатларини олади.

Фото: Тошкент шаҳри ҳокимияти.

Бахтиёр Халимович Хайдаров агентлик директори этиб тайинланди. У Жаҳон савдо ташкилоти билан ишлаш бўйича идоралараро комиссия ва Инвестицияларни жалб қилиш, саноатни ривожлантириш ва савдони тартибга солиш бўйича ҳукумат комиссиясининг доимий аъзоси бўлади.

Ўтган йилнинг июнь ойидан бери у Тошкент шаҳри ҳокимининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича биринчи ўринбосари лавозимида ишлаб келаётганди. У 1989 йилда Бухоро шаҳрида туғилган. 2010 йилда Тошкент молия институтининг бакалавриат, 2012 йилда магистратура босқичларини тамомлаган. Унгача Президент администрацияси Ижтимоий соҳада муҳим ташаббусларни ишлаб чиқиш бошқармаси бошлиғи лавозимида ишлаган.

Дастурга асосланган ишлаб чиқариш

Ҳужжатда саноат эҳтиёжлари ва халқаро тажрибани таҳлил қилиш асосида ўрта ва узоқ муддатли истиқболда маҳаллий ишлаб чиқаришни кенгайтириш ва саноат кооперациясини ривожлантириш дастурларини қабул қилиш амалиёти жорий этилади.

1 июлдан бошлаб дастурлар агентлик бошқарув кенгаши қарори билан белгиланадиган драйвер соҳалар (фармацевтика, электротехника, электроника ва робототехника, автомобилсозлик, қурилиш материаллари, газ ва нефть кимёси, енгил саноат, озиқ-овқат саноати), юқори инвестиция салоҳиятига эга базавий тармоқлар (энергетика, тоғ-кон саноати, кимё), ҳудудлар ва бошқа тармоқлар асосида ишлаб чиқилади.

Дастурларга киритилган лойиҳалар доирасида ишлаб чиқариш технологик жараёнида фойдаланиладиган, республикада ўхшаши ишлаб чиқарилмайдиган, тасдиқланган рўйхат бўйича импорт қилинадиган хомашё ва бутловчи буюмлар 3 йил муддатга божхона божидан озод этилади.

Агентлик қандай ишлайди?

1 июлдан бошлаб янги агентлик Ўзбекистон ва минтақа бозорини таҳлил қилиб, миллий иқтисодиётга қўшиладиган қиймат занжирларини оширишга хизмат қилувчи ўзлаштириш тавсия этиладиган рақобатбардош маҳсулотлар рўйхатини соҳалар кесимида босқичма-босқич шакллантиради ва эълон қилиб боради.

Тавсия этилган маҳсулотларни ўзлаштирган хўжалик юритувчи субъектлар билан кафолатланган харид шартномалари тузилади.

Давлат иштирокидаги йирик ва муҳим инвестиция лойиҳалари учун миллий иқтисодиётга қўшилган қийматни комплекс баҳолаш амалга оширилмоқда. Ушбу лойиҳалар давлат томонидан қўллаб-қувватлаш чораларига мувофиқ бўлади.

Агентлик маҳаллий ва хорижий корхоналарнинг давлат харидларида иштирок этиш имкониятларини кенгайтириш учун «етказиб берувчиларни ривожлантириш» тамойили (vendor development) асосида қўшилган қиймат яратишга қаратилган саноат кооперацияси лойиҳаларини амалга оширишни ташкил этади.

У хорижий ҳуқуқ эгалари билан ҳамкорлик ўрнатиб, уларнинг ишлаб чиқариш технологиялари трансфери, бренд, товар белгилари ва хизмат кўрсатиш белгиларини маҳаллий тадбиркорлик субъектларига беришга кўмаклашади. Бундан ташқари, агентлик бизнесга мувофиқликни баҳолашдан ўтказиш, лицензиялаш, рухсат бериш, хабардор қилиш, санитария ва бошқа тартиб-таомиллардан ўтишга ёрдам беради.

Бизнесни молиявий қўллаб-қувватлаш

Кичик ва ўрта бизнес субъектларини йирик корхоналарнинг ишлаб чиқариш занжирларига жалб қилишни ва маҳаллий ишлаб чиқаришни кенгайтиришни қўллаб-қувватлаш мақсадида Агентлик Саноат кооперациясини ривожлантириш давлат мақсадли жамғармасини ташкил этмоқда. 2026 йилда у Тикланиш ва тараққиёт жамғармасидан 50 миллион долларга тенг маблағ олади.

Жамғарма тижорат банклари орқали тадбиркорлик субъектларининг лойиҳаларини (10 миллион долларгача) ва янги турдаги юқори технологияли маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва мавжуд қувватларни кенгайтиришга, шунингдек, айланма маблағларни тўлдиришга қаратилган лойиҳаларни (2 миллион долларгача) молиялаштириш учун кредит маблағларини ажратади.

Бундан ташқари, ишлаб чиқариш технологиялари трансфери, бренд, товар белгилари ва хизмат кўрсатиш белгиларидан фойдаланиш ҳуқуқини олиш билан боғлиқ харажатларининг 30 фоизигача, бироқ 1 миллион АҚШ долларидан кўп бўлмаган миқдорда субсидиялар ажратилади.

Субсидиялар рақобат асосида саноат стартапларини ишлаб чиқиш ва амалга ошириш билан боғлиқ харажатларнинг 50 фоизигача, лекин 10 миллиард сўмдан ошмайдиган миқдорда — ҳар йили янги турдаги юқори технологияли маҳсулотлар учун 10 тагача энг яхши лойиҳаларга ажратилади.