Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти экспертлари томонидан Ўзбекистон ҳудудлари учун истиқболли экспорт бозорлари аниқланди. Тадқиқот натижаларига кўра қуйидагилар маълум бўлди:Мева-сабзавотлар ҳамда улардан тайёрланган турли хил қиём ва шарбатлар.
2023 йилда Ўзбекистон ЯИМ 6 фоизга ўсган. 2023 йилги давлат бюджети ижросига бағишланган “Давлат бюджети” нашрида шу ҳақда маълум қилинган.
2024 йил январь — апрель ойларида Ўзбекистондаги ишлаб чиқариш фаолияти билан шуғулланувчи 66 513 та юридик шахс томонидан 12,1 триллион сўм солиқ тўланган. Бу ҳақда Фискал таҳлиллар портали маълум қилди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари 2017-2023 йилларда Ўзбекистон ҳудудларида саноатнинг ривожланишидаги ижобий ўзгаришларни таҳлил қилди. 2017-2023 йилларда Ўзбекистонда саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳажми 1,4 баробар ошиб, 2023-йилда 655,8 триллион сўмни ташкил этди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) мутахассислари 2017-2023 йилларда Ўзбекистон Республикасида қишлоқ хўжалигини янада ривожлантиришга қаратилган чора-тадбирларни таҳлил қилди. Кўриб чиқилаётган даврда қишлоқ хўжалигида бир қатор муҳим ислоҳотлар амалга оширилди ва улар соҳа ривожига янги бир туртки берди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти экспертлари 2017-2023 йилларда Ўзбекистонда пул-кредит ва банк тизимида рўй берган ўзгаришларни таҳлил қилди. Таҳлил натижаларига кўра, 2017-2023 йиллар оралиғида тижорат банкларидаги жами депозитлар қолдиғида ўсиш кузатилган.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) томонидан “Миллий қадриятлар” рўйхати шакллантирилди ҳамда уларнинг иқтисодий тараққиёт билан боғлиқлиги таҳлил қилинди. Дунёда ҳар бир миллат ва халқнинг ўзлигини англаши ва асраши, шаънини улуғлашида қадриятларнинг аҳамияти беқиёс.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари 2017-2022 йиллар давомида АКТ соҳасида товарлар экспорти ва импортини баҳолади. АКТ товарлари экспорти:➖ Кўриб чиқилаётган даврда АКТ товарлари экспорти ҳажми 7,9 баробар ошди ва 2022-йилда 84,3 миллион АҚШ долларини ташкил этди (умумий товарлар экспортининг 0,4 фоизи).
2023 йил якунларига кўра, саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш 6 фоизга ошган ва барча муҳим тармоқларда ўсиш суръатига эришилган. МҲТИ экспертларининг таҳлилича, саноат соҳасидаги ўсишнинг интенсивлиги 2022 йилдагига нисбатан 0,8 фоизга юқори бўлди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари 2023-йилда саноат соҳасида эришилган ўсишнинг асосий омилларини таҳлил қилди. 2023-йил якунлари бўйича саноат маҳсулотларини ишлаб чиқариш 6 фоизга ошди ва барча муҳим тармоқларда ўсиш суръатига эришилди. Саноат соҳасидаги ўсишнинг интенсивлиги 2022-йилдагига нисбатан 0,8 фоиз пунктига юқори бўлди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари томонидан 2023-йилнинг 4-чорагида Ўзбекистон банк тизимидаги рақобат даражаси таҳлил қилинди. Ҳисоб-китоблар иқтисодиётда бозорнинг рақобат динамикасини аниқлашда кенг қўлланиладиган HHI (Херфиндал-Хиршман индекси) концентрация кўрсаткичидан фойдаланган ҳолда амалга оширилди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари дунёда тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар сиёсатининг бугунги йўналишлари ва Ўзбекистондаги вазиятни таҳлил қилди. Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг савдо ва тараққиёт бўйича конференцияси — UNCTAD маълумотларига кўра, 2022-йилда кўплаб мамлакатлар инвестиция сиёсати чораларини ишлаб чиқиш бўйича ўз фаолиятини кучайтирган.
Бу ҳақда Транспорт вазирлиги ахборот хизмати хабар берди. Мазкур янги савдо йўли Ўзбекистонни Хитойнинг шарқий қисмида жойлашган Синдао шаҳри билан боғлаб, юк ташувларини тез, тежамкор ва хавфсиз амалга ошириш имконини бермоқда.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) мутахассислари Англия банки инфляцияни қандай қилиб икки баробар пасайтиришга эришганини ўрганиб чиқди. Буюк Британияда инфляциянинг 2,3 баробар секинлашишида 3 та асосий омил муҳим рол ўйнади: Англия банкининг пул-кредит сиёсати самарадорлиги; Энергия регуляторининг энергия нархлари бўйича сиёсати ҳамда манзилли субсидия тизими; Жаҳонда энергия ва озиқ-овқат нархларининг барқарорлашиши.
Халқимизнинг турмуш тарзига назар ташлайдиган бўлсак, замонлар оша сайқал топиб келаётган удум ва анъаналари, қадриятлари қаторида елкадошликни ҳам кўриш мумкин. Елкадошлик ҳар қандай вазиятда ҳам инсонларни ўзаро бирдам ва баҳамжиҳат яшашга ундаб, улар ўртасида меҳр-оқибат ришталарини мустаҳкамлайдиган қадриятлардан бири ҳисобланади.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) мутахассислари Ўзбекистонда нобанк молия ташкилотлари секторининг иқтисодиётга инвестиция киритувчи манба сифатидаги ривожланиш даражасини таҳлил қилди. Жаҳон молия бозорида нобанк молия ташкилотлари капитал ресурслар ва иқтисодий ўсишни рағбатлантирувчи механизмларга бўлган ялпи талабни қондирувчи асосий манбалардан бири ҳисобланади.
Статистика агентлиги маълумотларига кўра, республикамизда 2023 йилнинг 1 декабрь ҳолатига, чет эл инвестицияси иштрокида 13 353 та корхоналар фаолият кўрсатмоқда. Уларнинг ҳудудлар кесимидаги сони қуйидагича: Тошкент шаҳрида – 8 446 та Тошкент вилоятида – 1 554 та Самарқанд вилоятида – 562 та Фарғона вилоятида – 491 та Сурхондарё вилоятида – 356 та Бухоро вилоятида – 338 та Андижон вилоятида – 312 та Наманган вилоятида – 232 та Навоий вилоятида – 211 та Сирдарё вилоятида – 203 та Жиззах вилоятида – 179 та Қашқадарё вилоятида – 168 та Қорақалпоғистон Респ.
2023 йилда Россия ҳалол давлат стандартлари пайдо бўлган дунёдаги биринчи Ислом бўлмаган давлатлардан бирига айланди. Ноябр ойида Россия ҳалол сертификатлари Форс кўрфази мамлакатларида тан олинган бўлиб, бу Россия Федерациясидан БАА, Саудия Арабистони, Баҳрайн, Қувайт, Уммон, Қатар ва Яманга ва кейинчалик яқин Шарқ, Осиё ва Африканинг бошқа давлатларига маҳсулот етказиб беришни осонлаштиради.
Иқтисодий ривожланишга тўсқинлик қилувчи асосий омиллардан бири бу яширин иқтисодиётдир. Яширин иқтисодиёт моҳиятига кўра, фуқароларининг солиқларни тўлашдан бўйин товлаши, шу сабабли давлат томонидан олиб борилаётган ижтимоий-иқтисодий сиёсатнинг заифлашиши натижасидир.
Операция доирасида банк ҳукуматга махсус имтиёзли шартлар асосида $800 млн миқдорида кредитлар шаклида молиявий ёрдам беради. Жаҳон банкининг янги операцияси ҳукумат кун тартибидаги асосий устувор вазифалар, жумладан, қишлоқ хўжалиги, темир йўл, кимё саноати ва энергетика каби муҳим тармоқларда давлат назоратини камайтиришни қўллаб-қувватлашга қаратилган.
Жаҳон банки ижрочи директорлар кенгаши Ўзбекистонда ривожланиш сиёсатини қўллаб-қувватлаш бўйича операцияни маъқуллади. Бу ҳақда Банк Матбуот хизмати хабар берди.
Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлигида Тўғридан-тўғри инвестициялар жамғармаси кўмагида “Citibank” (AҚШ) бир гуруҳ экспертлари томонидан маҳаллий мутахассисларнинг халқаро молия бозорида ишлаш малакасини оширишга қаратилган тренинг ўтказилди. Машғулотда йирик компаниялар раҳбарлари, фонд бозори иштирокчилари, тегишли вазирлик, идоралар ва тижорат банклари вакиллари иштирок...
Машғулотда йирик компаниялар раҳбарлари, фонд бозори иштирокчилари, тегишли вазирлик, идоралар ва тижорат банклари вакиллари иштирок этди. Семинар доирасида биржа савдоси соҳасида нафақат энди иш бошлаган, балки тажрибалилар ҳам тез-тез дуч келадиган муаммолар ҳақида сўз борди.
Жаҳон банки Ижрочи директорлари кенгаши Ўзбекистонда рақамли инклюзивлик лойиҳасини амалга ошириш учун $50 млн миқдорида имтиёзли кредит ажратишни маъқуллади. Бу ҳақда банк матбуот хизмати “Spot»га маълум қилди.
ВАШИНГТОН, 2023-йил 30-ноябр – Жаҳон банки Ижрочи директорлари кенгаши “O‘zbekistonda raqamli inklyuzivlik” loyihasini амалга ошириш учун 50 миллион доллар миқдорида имтиёзли кредит ажратишни ма’қуллади. Лойиҳа ҳукуматнинг рақамли иқтисодиётни ривожлантириш ҳамда қишлоқ ва чекка ҳудудлардаги минглаб ёшларнинг рақамли кўникмаларга ўқитиш ва ахборот технологияларига асосланган хизматлар (ИТЕС) соҳасида ишга жойлашиш имкониятларини кенгайтириш бўйича саʼй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлайди.
Бу Сенатнинг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар масалалари қўмитаси мажлисида қайд этилди. Ўзбекистон Республикасининг “2024 йил учун Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджети тўғрисида”ги қонуни ҳамда 2024 йилги Бюджетнома сенаторлар, экспертлар ҳамда тегишли вазирлик ва идоралар иштрокида муҳокама этилди.
Макроиқтисодий ва ҳудудий тадқиқотлар институти (МҲТИ) экспертлари томонидан 2023-йилнинг май ва октябрь ойлари оралиғида Ўзбекистон банк тизимида рақобат даражасининг ўзгариши таҳлил қилинди. Банк тизимида рақобат даражасини аниқлаш учун CR (Концентрация нисбати) ва HHI (Херфиндал-Хиршман индекси) концентрация кўрсаткичларидан фойдаланилди.
Мониторинг натижалари 7 хил маҳсулот бўйича минимал нархлар ўтган ойдагига нисбатан пасайганлигини кўрсатди*. Шундай қилиб, қизил сабзининг нархи 42,1 фоиз, лимоннинг нархи 39,0 фоиз, оқ карамнинг нархи 16,7 фоиз, сутнинг нархи 14,9 фоиз, бананнинг нархи 12,3 фоиз, кунгабоқар ёғининг нархи 9,7 фоиз, картошканинг нархи6,4 фоиз пасайган.
Унга кўра, бюджет ташкилотлари, давлат корхоналари ва ўз устав фонида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган юридик шахслар томонидан сотиб олинган товарларни (хизматларни) реализация қилишга доир айланма, шунингдек уларнинг импорти 2028 йил 1 январгача ҚҚСдан озод қилинади. Бундан ташқари, ушбу товарлар (ёки хизматлар) ижтимоий соҳа ва инфратузилмани ривожлантириш учун халқаро молия институтлари ва хорижий давлат молия ташкилотларидан жалб қилинган давлат ташқи қарзи ҳисобидан тўлиқ ёки қисман амалга оширилаётган лойиҳалар доирасида харид қилиниши шарт.
Ҳозирги жаҳон иқтисодиётида қимматли қоғозлар бозори молиявий барқарорликни таъминлаш, инвестицияларни рағбатлантириш ва капиталнинг самарали тақсимланишини таъминлашда ҳал қилувчи рол ўйнайди. Ушбу бозорнинг ривожланиши иқтисодий ўсиш ва инновацияларга ҳисса қўшиши мумкин бўлса-да, унинг ривожланишига ижобий ва салбий таъсир кўрсатадиган турли хил омиллар мавжуд.