Шавкат Мирзиёев Марказий Осиё ва Озарбайжон ҳамкорлигини ривожлантириш бўйича таклифларни илгари сурди
Туркманистон президенти Сердар Бердимуҳамедов раислигида ўтган саммитда Озарбайжон президенти Илҳом Алиев, Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев, Қирғизистон президенти Садир Жапаров ва Тожикистон президенти Эмомали Раҳмон ҳам қатнашди.
Шавкат Мирзиёев ўз нутқида сўнгги йилларда Марказий Осиёда юз берган ижобий ўзгаришларни қайд этди. Ўзбекистон етакчиси таъкидлашича, бунда Марказий Осиё давлат раҳбарларининг Маслаҳат учрашувлари муҳим ўрин тутган.
Президент Марказий Осиёни XXI асрда ривожлантириш мақсадида дўстлик, яхши қўшничилик ва ҳамкорлик тўғрисидаги шартномани тузиш жараёни якунланганининг тарихий аҳамиятини алоҳида таъкидлади. Минтақавий жараён доирасида катта ва мураккаб тузилмаларни ташкил этишга интилиш йўқлиги қайд этилди.
«Бизга кучли, суверен ва мустақил давлатлар ўзаро ҳурмат, ишонч ва прагматизм асосида ҳамкорлик қиладиган мослашувчан ва тушунарли формат керак», — деди президент Шавкат Мирзиёев.
Шундан сўнг Ўзбекистон етакчиси Марказий Осиё мамлакатлари яқинлашаётган ҳозирги мураккаб халқаро вазиятга қисқача баҳо берди.
«Дунё шиддат билан ўзгариб, кескинлик кучаймоқда, савдо ва транспорт алоқалари қайта шаклланмоқда, янги хатарлар пайдо бўлмоқда», — деди давлат раҳбари.
Президент ҳамкорликнинг энг муҳим йўналишлари бўйича келгусидаги қўшма фаолиятни янада яқинроқ мувофиқлаштириш бўйича бир нечта йўналишга тўхталиб ўтди.
Марказий Осиё ва қўшни минтақалар ўртасидаги ҳамкорликнинг навбатдаги босқичи. Президент Марказий Осиё ва қўшни минтақалар ўртасидаги ҳамкорликнинг навбатдаги босқичини белгилаб олиш зарурлигини таъкидлади.
«Амалда биз тарихий, иқтисодий ва транспорт алоқаларига эга бўлган ягона ҳамкорлик маконини шакллантиришимиз мумкин. Бугун уларни янада мустаҳкамлаш ва аниқ мазмун билан бойитиш имконияти пайдо бўлмоқда. Бу ерда сўз мамлакатларимиз биргаликда савдо, транспорт, энергетика, саноат ва янги технологияларни ривожлантириши мумкин бўлган улкан макон ҳақида бормоқда», — деди президент.
Ушбу масалаларни келгуси йил Тошкентда ўтказиладиган «Тинчлик ва барқарор ўзаро боғлиқлик йўлидаги минтақалараро мулоқот: Марказий Осиё ёндашуви» халқаро конференциясида батафсил муҳокама қилиш таклиф этилди.
Минтақавий мулоқотнинг ҳуқуқий асосини мустаҳкамлаш. Президент минтақавий мулоқот қуриладиган асосни мустаҳкамлаш зарурлигини қайд этди.
У Марказий Осиё давлатлари раҳбарларининг Маслаҳат учрашувлари фаолиятини тартибга соладиган норматив-ҳуқуқий базани такомиллаштириш бўйича ишларни давом эттиришни таклиф қилди.
«Бунда фақат ҳужжатлар сони ўз-ўзидан ҳеч нарсани ҳал қилмайди. Энг муҳими, қабул қилинган қарорлар бажарилиши ва натижа бериши керак», — деди давлат раҳбари.
Иқтисодий ҳамкорликни янги даражага кўтариш. Президент иқтисодий ҳамкорликни янги даражага олиб чиқиш зарурлигини таъкидлади.
Унинг қайд этишича, бунинг учун йирик лойиҳаларни тезроқ ишга тушириш имконини берадиган қўшма саноат ва технологик занжирлар, умумий рақамли хизматлар ҳамда инвестиция механизмларини ривожлантириш керак.
Савдо-иқтисодий ҳамкорлик бўйича 2035 йилгача мўлжалланган кенг қамровли минтақавий дастур минтақанинг умумий географиясидан самарали фойдаланишга ёрдам берадиган амалий воситага айланиши кераклиги айтилди.
Президент савдо-сотиқ йўлидаги тўсиқларни изчил бартараф этиш, саноат кооперациясини кенгайтириш ва қўшма лойиҳаларни кўпайтириш зарурлигини таъкидлади.
«Биз бир-биримиз билан одатдаги савдо-сотиқ қилиш энди етарли бўлмаган даврга етиб келганмиз. Биргаликда якуний маҳсулот яратиш лозим», — деди Президент.
У «Олти иқтисодиёт — битта маҳсулот» формуласини мамлакатлар интилишлари керак бўлган маррани ифодаловчи ёндашув сифатида келтирди.
Шу билан бирга, 2027 йилда қадимий Хива шаҳрида Марказий Осиё ва Озарбайжон бизнес форумини ўтказиш таклиф этилди.
Президент қўшма инвестиция лойиҳаларини молиявий-техник жиҳатдан қўллаб-қувватлаш бўйича махсус платформа яратишни ҳам муҳим деб ҳисоблашини айтди. Савдо ва инвестициялар вазирлари кенгашига Ашхободда ўтказиладиган навбатдаги мажлисда ушбу масалани атрофлича кўриб чиқиш таклиф этилди.
Транспорт ва логистика тармоғини ривожлантириш. Президент мамлакатларни замонавий транспорт ва логистика тармоғи билан боғлаш зарурлигини таъкидлади.
Унинг қайд этишича, минтақа глобал савдонинг қуруқликдаги энг муҳим йўналишларидан бирига ва иқтисодий фаолликнинг йирик марказига айланиши мумкин. Бунинг учун эса фақат йўл ва темир йўллар қуришнинг ўзи етарли эмас.
«Транспорт инфратузилмасини ривожлантириш бўйича умумий мантиқ зарур. Йўналишлар бир-бирини давом эттириши ва ягона тизим сифатида ишлаши учун йирик лойиҳаларни ўзаро мувофиқлаштириш зарур», — деди президент.
Янги транспорт йўлаклари бўйлаб ишлаб чиқариш, логистика ва хизмат кўрсатиш объектлари, саноат зоналари пайдо бўлиши кераклиги таъкидланди.
Бундай мувофиқлаштирув учун Инфратузилмавий ривожланиш бўйича кенгаш тузишни тезлаштириш таклиф этилди. Президент кенгашнинг биринчи мажлисини Ўзбекистонда ўтказишга тайёрлигини билдирди.