Ўзбекистон сотиб олганидан бир ярим баробар кам сотмоқда: савдо дефицити 11,7 миллиард долларга етди
Ўзбекистоннинг ташқи савдоси ўсмоқда, бироқ товар айирборувининг ортиши ортидан хавотирли тенденция яширинган: импорт кескин тезлашди, экспорт эса қисқарди. Саккиз ой ичида мамлакат хориждан ўзи экспорт қилганига қараганда қарийб 11,7 миллиард долларга кўп қийматдаги товар ва хизматларни сотиб олди.
Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь — август ойларида Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси 57,4 миллиард долларни ташкил этди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 4 миллиард долрга ёки 7,6 фоизга кўп.
Биринчи қарашда — ишончли ўсиш. Бироқ бу сумманинг экспорт ва импорт ўртасида тақсимланиши бутунлай бошқа манзарани кўрсатади.
Саккиз ойлик экспорт 22,9 миллиард долларни ташкил этиб, 2025 йилнинг январь — август ойларига нисбатан 3,4 фоизга қисқарди. Импорт эса, аксинча, 16,3 фоизга ошиб, 34,5 миллиард долларга етди.
Натижада ташқи савдонинг салбий сальдоси 11,7 миллиард долларни ташкил этди.
Бошқача айтганда, Ўзбекистон хориждан кўпроқ сотиб олмоқда, лекин ташқи бозорларда камроқ сотмоқда. Ҳар бир долларлик экспорт тушумига тахминан 1,5 долларлик импорт тўғри келади.
Бундай фарқ умумий айланма кўрсаткичи бўйичагина ташқи савдо динамикасининг оптимистик баҳоланишини шубҳа остига қўяди. Савдонинг ўзигина мамлакат ташқи бозорлардаги сотувлардан оладиган даромадини ошираётганини англатмайди: бу ўсиш ниманинг ҳисобига таъминланаётгани ҳам муҳимдир.
Ўзбекистоннинг энг йирик савдо шериги Хитой бўлиб қолмоқда, унинг ҳиссасига ташқи савдо айланмасининг 23 фоизи тўғри келади. Ундан кейин 16 фоизлик улуш билан Россия, Қозоғистон — 6,5 фоиз, Туркия — 3,4 фоиз ва Афғонистон — 2,5 фоиз ўрин олган.
В. Новиков