Суд низоларидан янги инвестицияларгача. Президент Sulton Tex Group’ни қўллаб-қувватлашга топшириқ берди
Бу ҳақда давлат раҳбари 21 октябрь куни «Қашқадарё» эркин иқтисодий зонасидаги Sulton Tex Group фабрикасига ташрифи чоғида маълум қилди. Унинг корхона раҳбари Нурбек Эргашев билан суҳбати тафсилотлари «Ахборот 24» дастурида намойиш этилди.
Ташриф чоғида президент ишлаб чиқариш жараёни билан танишди, ходимлар билан суҳбатлашди ва тадбиркор билан кластерни ривожлантиришнинг келгуси режаларини муҳокама қилди. Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, бир неча минг кишини иш билан таъминлаётган корхона вилоятдаги йирик саноат лойиҳаларидан бирига айланиши мумкин.
«Нима учун мен бу лойиҳани ижтимоий деб атаяпман? Чунки у шунча одамни иш билан таъминламоқда. Уни Қашқадарёнинг драйвер лойиҳасига айлантириш учун Вазирлар Маҳкамасининг қарори керак. Биз унинг имкониятларини икки баробарга ошириш учун шароит яратамиз», — деди Мирзиёев.
«Биз уни холдингга ўхшаш катта компанияга айлантирамиз. Мен Миллий банкка топшириқ бераман. Ҳозир ҳисоб-китобларни қилинглар. Бир ой ичида қарор қабул қиламиз, неча миллион кераклигини белгилаймиз. Мен бу жараённи тезлаштириш учун маблағ ажратмоқчиман», — деди у.
Президент молиялаштиришнинг аниқ ҳажми, шартлари ва манбаларига аниқлик киритмади.
Мирзиёевнинг сўзларига кўра, Нурбек Эргашев 2030 йилга бориб иш ўринлари сонини 30 мингтага етказишга ваъда берган. Президент, шунингдек, тадбиркор келгусида маҳсулот экспортини 150 млн долларга етказишни мўлжаллаётганини айтди.
«Бугун мен Sulton Tex Group’га бордим. Нурбек билан кўп марта гаплашганмиз. Ҳар сафар келганимда, у янгиликка интилди, масалаларни кўтарди ва катта саъй-ҳаракатларни амалга оширди. 8000 та иш ўрни яратди. Маошлар вақтида тўланмоқда, харажатлар ва ҳисоб-китоблар ўз вақтида олиб борилмоқда», — деб таъкидлади давлат раҳбари инвесторлар билан учрашувда.
22 октябрь куни Қашқадарё вилоятини ривожлантириш бўйича ўтказилган йиғилишда Мирзиёев тадбиркорнинг режаларига яна қайтди. Президент матбуот хизматининг хабар беришича, бунда 2028 йилгача яна 30 минг кишини иш билан таъминлаш, жумладан, хотин-қизларни ишга жойлаштириш имкониятларини кенгайтириш нияти ҳақида сўз борган.
Президент, шунингдек, Нурбек Эргашевга «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган тадбиркор» фахрий унвонини бериш тўғрисидаги фармонни имзолаганини маълум қилди.
87 млн долларлик янги инвестиция лойиҳалари
Ташриф чоғида Мирзиёев Sulton Tex Group’нинг мато ишлаб чиқариш ва бўяш бўйича янги фабрикаси билан танишди. Корхона «Қашқадарё» эркин иқтисодий зонаси ҳудудида жойлашган.
Лойиҳа қиймати 54 млн долларни ташкил этди. 12 гектар майдонда йилига 20 минг тонна мато ишлаб чиқариш ва бўяшга мўлжалланган қувватлар жойлаштирилган. Фабрикада 840 та иш ўрни яратилган.
Корхонада сув ва электр энергияси сарфини камайтиришга алоҳида эътибор қаратилган. Президент матбуот хизматининг маълум қилишича, қиймати 3 млн доллар бўлган ёпиқ сув айланмаси тизими ишлаб чиқаришда фойдаланилган сувнинг 95 фоиздан ортиғини тозалаш ва қайта ишлатиш имконини беради. Маълум қилинишича, йиллик тежамкорлик 1,1 млн куб метрни ташкил этади.
Президент ушбу тажрибани мамлакатдаги бошқа тўқимачилик корхоналарида ҳам оммалаштиришга кўрсатма берди.
Фабрикани узлуксиз электр энергияси билан таъминлаш учун газ генератори ўрнатилган. Бинонинг томи ва деворларида умумий қуввати 3,5 МВт бўлган қуёш панеллари жойлаштирилган.
Тақдимот вақтида корхона вакили президентга қуёш панелларига киритилган сармоя 24 млрд сўмни ташкил этганини маълум қилди. Унинг баҳолашича, улар ҳар йили тахминан 10,4 млрд сўмни тежаш имконини беради, ўзини оқлаш муддати эса икки йилу икки ойни ташкил этади.
Кўздан кечириш чоғида президент ресурс тежамкор технологияларни жорий этиш маҳсулот таннархини пасайтириш ва корхоналарнинг рақобатбардошлигини оширишга хизмат қилишини таъкидлади.
«Янги авлод тадбиркорларимиз шарофати билан биз бугун бутунлай янги босқичга чиқяпмиз. Улар нафақат қўшилган қиймат занжирларини яратмоқда, балки яшил технологияларни жорий этиш орқали атроф-муҳитга ғамхўрлик қилмоқда», — деди Мирзиёев.
Sulton Tex Group ишлаб чиқаришни кенгайтиришни давом эттирмоқчи. Президент матбуот хизмати хабарига кўра, компания «Қашқадарё» эркин иқтисодий зонасида 3570 та иш ўрни яратишни кўзда тутувчи, қиймати 70 млн долларлик янги лойиҳани амалга ошириш ниятида.
Компания қандай ривожланган?
Sulton Tex Group — Қашқадарё вилоятидаги пахта етиштириш ва қайта ишлаш, ип-калава, мато ва тайёр кийим-кечак ишлаб чиқариш билан шуғулланувчи тўқимачилик компанияси.
Президент унинг корхоналарига аввал ҳам ташриф буюрган. 2018 йилнинг декабрь ойида Мирзиёев Қаршидаги ишлаб чиқаришнинг иккинчи босқичи билан танишган. Ўшанда собиқ пахта тозалаш заводи ҳудудида Швейцария ва Япониядан келтирилган ускуналар билан жиҳозланган корхона фаолият юритган. Унда қарийб 300 киши ишлаган.
2018 йилнинг тўлиқ бўлмаган даврида корхона Польша, Туркия, Эрон, Миср ва бошқа мамлакатларга 12 млн долларлик маҳсулот экспорт қилган. Ички бозорга эса 50 млрд сўмлик товарлар етказиб берилган.
Ўшанда корхонада йилига 3000 тонна трикотаж мато ишлаб чиқариш қувватлари ишга туширилган эди. Кейинги босқичларда мато ишлаб чиқариш, уларни бўяш ва тайёр кийим-кечак тикишни йўлга қўйиш назарда тутилганди.
2023 йилнинг октябрь ойида президент кластернинг 8,2 млн долларга қурилган яна бир тикувчилик корхонасига ташриф буюрганди. Унинг қуввати йилига 5 млн дона кийим-кечак ва трикотаж маҳсулотларини ташкил этган, маҳсулотлар эса, хусусан, АҚШ, Канада, Польша, Сингапур ва Россияга экспорт қилинган.
Президент матбуот хизмати маълумотларига кўра, ўша даврда кластернинг пахта етиштиришдан тортиб тайёр маҳсулот ишлаб чиқаришгача бўлган бутун ишлаб чиқариш занжирида қарийб 3 минг киши ишлаган.
2025 йилнинг май ойида Sulton Tex Group Қашқадарё вилоятининг Миришкор туманида қиймати 7 млн доллар бўлган тикув-трикотаж фабрикаси қурилишини бошлади. Лойиҳа доирасида 500 та доимий иш ўрни яратиш кўзда тутилган.
2026 йил октябрига келиб, президентнинг маълум қилишича, кластердаги иш ўринлари сони 8000 тага етган.
Амалдорлар билан курашда корхона ёпилиб кетишига сал қолганди
Аввалроқ компания пахта-тўқимачилик кластери сифатидаги фаолияти тўхтатилгани сабабли Қашқадарё расмийлари билан судлашган эди. Gazeta тадбиркорнинг муаммоси ҳақида батафсил ёзган ва суд жараёнини ёритиб борган.
2020 йилда Нурбек Эргашев собиқ бош вазир ўринбосари Ўктам Барноев, собиқ қишлоқ хўжалиги вазири Жамшид Ходжаев (ҳозирда бош вазир ўринбосари) ва бошқа мансабдор шахсларга нисбатан судга мурожаат қилган эди.
Тадбиркор компанияни кластерлар рўйхатидан чиқариш тўғрисидаги қарор асоссиз эканини ва бу унинг фаолиятига зарар етказганини таъкидлаган.
Ўша йилнинг июнь ойида Қарши тумани маъмурий суди маҳаллий ҳокимият органларининг айрим хатти-ҳаракатларини ноқонуний деб топиб, Sulton Tex Group аризасини қисман қаноатлантирди. Бироқ кейинроқ компания апелляция жараёнида ютқазган.
2020 йилнинг август ойида Эргашев ҳукуматнинг хатти-ҳаракатлари натижасида корхона 10,7 млрд сўм миқдорида зарар кўргани ва 490 нафар ходим ишсиз қолганини маълум қилган эди.
Жамшид Ходжаев кластер шаклидаги ишлаб чиқаришнинг барча иштирокчилари ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгиловчи меъёрий-ҳуқуқий база ҳанузгача йўқлигини тан олган эди. Орадан олти йил ўтди, аммо қонунчилик базаси ҳалигача яратилгани йўқ.