Ўзбекистоннинг ҳар бир ҳудудида миграция маркази очилади — президент

Шавкат Мирзиёев 2 ноябрь куни меҳнат миграцияси масалаларига бағишланган йиғилишда элчихоналар, ҳокимликлар ва таълим муассасаларининг фуқароларни хориждаги юқори даромадли ишларга жойлаштириш бўйича олиб бораётган етарли бўлмаган фаолиятини танқид қилди. Бу ҳақда давлат раҳбарининг матбуот котиби Шерзод Асадов хабар берди.

Президентнинг сўзларига кўра, жаҳон меҳнат бозори Ўзбекистон фуқаролари учун янги имкониятлар очмоқда, бироқ мутахассисларга бўлган мавжуд талабдан тўлиқ фойдаланилмаяпти.

Хусусан, 2026 йилда Германиядан 45 минг нафар мутахассисга талаб тушган бўлса-да, амалда бор-йўғи 2000 киши ишга жойлаштирилган. Бунга асосий тўсиқ сифатида немис тилини биладиган кадрларнинг етишмаслиги кўрсатилди.

Мирзиёев техникум битирувчилари хорижий иш берувчилар талабларига жавоб бериши учун касбий таълим ва тил тайёргарлигини бирлаштириш зарурлигини таъкидлади.

Ҳар бир ҳудудга 8 млрд сўмдан ва Германия учун 10 минг нафар ходим

Президент вилоят ҳокимларининг биринчи ўринбосарларига «Intil» халқаро ўқув маркази тажрибасини ўрганиш ва 2027 йилда ҳар бир ҳудудда ягона миграция марказини ташкил этиш топшириғини берди. Бунинг учун ҳар бир ҳудудга 8 млрд сўмдан ажратилиши режалаштирилмоқда.

Шунингдек, кейинги йилга талаб юқори бўлган касблар ва немис тили бўйича 10 минг кишини тайёрлаш ҳамда уларнинг Германияда ишга жойлашишини таъминлаш вазифаси қўйилди.

Тил ўргатишни кенгайтириш учун 2027 йилда мактаб ва техникумларга немис тилида сўзлашувчи 500 нафар мутахассисни жалб этиш кўзда тутилган.

«Ёшларга инглиз тилини қандай ўргатаётган бўлсак, немис тили бўйича ҳам шундай ёндашув керак», — деди Шавкат Мирзиёев.

Давлат раҳбари, шунингдек, кейинги ўқув йилидан бошлаб олий таълим муассасаларида немис тили ўқитувчиларини тайёрлаш бўйича давлат буюртмасини икки бараварга оширишни топширди.

Бундан ташқари, ҳар бир вилоятдаги икки-учта техникумда касбий тайёргарлик билан бир вақтда немис тилини ўргатишни йўлга қўйиш зарур.

Йиғилишда келтирилган маълумотларга кўра, Германиянинг Telc компанияси «Intil» халқаро ўқув марказида 100 нафар немис тили ўқитувчисини тайёрлашни бошлаб юборган. 2027 йил бошидан улар ҳудудий техникумларга ишга юборилиши керак.

Хамшираларни тайёрлаш ва хорижий компаниялар билан ҳамкорлик

Ўзбекистонда Германияда ишлаш учун касбий ва тил тайёргарлиги бўйича қўшма дастурлар ишга тушган. Хусусан, Globogate компанияси билан ҳамкорликда мамлакатдаги 20 та тиббиёт техникумида ҳар йили 1500 нафар ҳамшира тайёрланмоқда.

Қаршидаги Илғор касбий маҳорат техникумида германиялик ўқитувчилар ёшларга тил ва касбий кўникмаларни ўргатмоқда.

Андижонда тадбиркор техникумнинг бўш турган биносини таъмирлаб, Германиядан ўқитувчи жалб этди. Президентга тақдим этилган маълумотларга кўра, у ерда ҳар йили 1500 нафар мутахассис тайёрланади. Мирзиёев ушбу тажрибани бошқа ҳудудларга ҳам оммалаштиришни топширди.

Бундан ташқари, Германия, Япония ва Жанубий Кореянинг йирик компаниялари ўзларига зарур мутахассисларни бевосита Ўзбекистон техникумларида тайёрлашга қизиқиш билдирмоқда. Йиғилишда таъкидланганидек, хорижий иш берувчилар таълим дастурларини ишлаб чиқишда иштирок этишга ва ўқув муассасаларини жиҳозлашга инвестиция киритишга тайёр.

Президент бир ой муддатда 20 та техникумни танлаб олиш ва 2027 йилдан бошлаб уларнинг таълим дастурларини хорижий иш берувчилар талабларига мослаштириш бўйича топшириқ берди.

Буюк Британияга 33 минг нафар ходим зарур

Йиғилишда, шунингдек, бошқа ривожланган мамлакатларга меҳнат миграциясини кенгайтириш имкониятлари муҳокама қилинди. Президент томонидан келтирилган маълумотларга кўра, Буюк Британияда 33 минг нафар ходимга эҳтиёж мавжуд. Бироқ ўзбекистонликлар ҳозирча у ерга асосан мавсумий қишлоқ хўжалиги ишлари учун юборилмоқда.

Мирзиёев соғлиқни сақлаш, логистика ва саноат соҳаларида иш берувчилар билан аниқ келишувлар мавжуд эмаслигини кўрсатиб ўтди.

Иштирокчи мамлакатларнинг ёш фуқаролари учун Буюк Британияда вақтинча яшаш ва ишлаш имкониятини назарда тутувчи Youth Mobility Scheme («Ёшлар мобиллиги») британ дастурида Ўзбекистоннинг иштирок этиши масаласи ҳам ҳал этилмаган.

Президент Италия билан ҳам меҳнат миграцияси имкониятларини кенгайтириш бўйича келишувларга эришилгани, аммо улардан етарлича фаол фойдаланилмаётганини таъкидлади.

Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, Европа Иттифоқи илк бор Марказий Осиёдан мутахассисларни жалб қилишни ўзининг миграция стратегиясига киритди, бироқ элчилар, ҳокимлар ва техникумларнинг ушбу имкониятлардан фойдаланиш бўйича ишлари ҳалигача етарли эмас.

Ижобий мисол сифатида президент Германия, Туркия, Словакия ва Қатар иш берувчилари билан ҳамкорликни тилга олди.

У, шунингдек, Ўзбекистонда инглиз тилини билиш бўйича сертификат олган 200 мингга яқин ёшлар борлигига эътибор қаратди. Шу билан бирга, улар учун АҚШ, Канада, Австралия, Янги Зеландия, Швеция ва Данияда ишга жойлашиш имкониятларини яратиш бўйича ишлар етарли даражада олиб борилмаяпти.

Германия ва бошқа давлатлар билан ҳамкорлик

2024 йил сентябрь ойида Ўзбекистон ва Германия миграция ва мобиллик соҳасида ҳар томонлама шериклик тўғрисидаги ҳукуматлараро битим имзолади. Ҳужжат қонуний меҳнат миграциясини, касбий тайёргарликни ва икки давлатнинг ваколатли идоралари ўртасидаги ҳамкорликни ривожлантиришни назарда тутади.

2026 йил апрель ойида президентга ўтказилган тақдимотда хорижий мамлакатлардан 100 мингдан ортиқ малакали мутахассисларга талабномалар тушгани хабар қилинган эди. Хусусан, Германияга 40 минг нафар ҳамшира, Японияга эса қурилиш, логистика ва хизмат кўрсатиш соҳаларида 15 минг нафар ходим зарур бўлган.

Ўша вақтда хорижий компаниялар билан «касб плюс тил» тамойили асосида амалга оширилаётган 12 та қўшма лойиҳа бўйича 8,5 минг нафар Ўзбекистон фуқароси таҳсил олаётган эди. Яна 3 минг нафар битирувчи аллақачон ишга жойлаштирилган эди.

Миграция агентлиги томонидан октябрь ойида тақдим этилган маълумотларга кўра, 2026 йилда идора 42 та мамлакатнинг 716 та иш берувчиси ва рекрутинг ташкилотлари билан музокаралар ўтказиб, 132 та янги битим тузди. Натижада таклиф этилаётган ўртача иш ҳақи $1500 дан бошланадиган 262,2 мингта бўш иш ўрни аниқланди.

Ҳисобот чоп этилган вақтдаги ҳолатга кўра, хорижда 171,2 минг нафар фуқаро ишга жойлаштирилди. Яна 33,3 минг киши чет тиллари ва талаб юқори бўлган касбларга ўқишга жалб этилди.

Буюк Британияда Ўзбекистон, хусусан, HOPS Labour Solutions ва Pro-Force Limited рекрутинг компаниялари билан ҳамкорлик қилмоқда. Миграция агентлигининг 2026 йил июль ойидаги маълумотларига кўра, улар орқали 7664 нафар Ўзбекистон фуқароси мавсумий ишларга жойлаштирилган. Идора маълумотларига кўра, уларнинг ўртача ойлик даромади $2500 ни ташкил этган.