Ўзбекистон БМТнинг Украинадаги тинчлик бўйича резолюциясида овоз беришдан тийилди

БМТ Бош ассамблеяси Россиянинг Украинага кенг кўламли босқинининг тўрт йиллиги муносабати билан «Украинада барқарор тинчликни қўллаб-қувватлаш» деб номланган резолюцияни қабул қилди. Бу ҳақда ташкилот матбуот хизмати хабар берди.

24 февраль куни Нью Йоркда ўтган овоз бериш жараёнида 107 давлат вакиллари Украинанинг «халқаро миқёсда тан олинган чегаралари доирасидаги суверенитети, мустақиллиги, бирлиги ва ҳудудий яхлитлиги» ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатни ёқлаб овоз берди.

Резолюцияга қарши 12 та давлат овоз берди — Россия, Беларусь, Буркина-Фасо, Бурунди, Куба, Шимолий Корея, Эритрея, Эрон, Мали, Нигер, Никарагуа ва Судан. Яна 51 та давлат бетараф қолди, улар орасида Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон, шунингдек, АҚШ, Хитой, Ҳиндистон, Жанубий Африка Республикаси, Арманистон, Бразилия ва БАА бор.

Резолюция ўт очишни зудлик билан тўхтатишга, ҳарбий асирларни тўлиқ алмашишга, Россия томонидан ноқонуний ушлаб турилган барча шахсларни озод қилишга ва тинч аҳолини Украинага қайтаришга чақиради.

Украина ташқи ишлар вазири Андрей Сибига ҳужжат қабул қилинишини олқишлади.

«Ҳал қилувчи лаҳзаларда халқаро ҳамжамият ўз позициясини аниқ баён қилиши керак. Бугун шундай бўлди», — деб ёзди у X ижтимоий тармоғида. Унинг сўзларига кўра, Украина учун бу «шунчаки навбатдаги овоз бериш эмас», балки мамлакат ёлғиз эмаслиги ва БМТ низоми тамойиллари ўз аҳамиятини сақлаб қолаётганининг тасдиғидир.

Қўшма Штатлар резолюциянинг бир қатор бандлари бўйича алоҳида овоз бериш ўтказилишини талаб қилди. Хусусан, Вашингтон Украинанинг ҳудудий яхлитлиги ҳақидаги ифода ва халқаро ҳуқуққа мувофиқ «умумий, адолатли ва барқарор» тинчликка чақирувчи банд бўйича алоҳида овоз беришни таклиф этди.

АҚШнинг БМТдаги вакили ўринбосари Тэмми Брюс Вашингтон ўт очишни зудлик билан тўхтатиш чақириғини қўллаб-қувватлашини билдирди. Бироқ, унинг сўзларига кўра, ҳужжатда «барқарор тинчликка йўл очиш учун барча дипломатик каналларни қўллаб-қувватлаш ўрнига жорий музокаралардан чалғитиши мумкин бўлган» қоидалар мавжуд.

АҚШнинг алоҳида овоз бериш ҳақидаги таклифи қўллаб-қувватланмади, шундан сўнг мамлакат томони овоз беришда бетараф қолди.

«Урушга чек қўйиш учун ҳозир сиёсий ирода зарур. Биз ушбу можаро бошланганидан бери ҳар қандай вақтга қараганда келишувга яқинроқмиз деб ҳисоблаймиз. Ушбу йил ҳаддан ташқари узоқ давом этаётган ва жуда қимматга тушаётган урушнинг охирги йили бўлсин. Келинг, унга ҳозироқ чек қўяйлик», — деди Брюс.

Россия Федерациясининг доимий вакили Василий Небензянинг таъкидлашича, Ғарб, биринчи навбатда, Европа давлатлари, можарони дипломатик йўл билан ҳал қилишга тўсқинлик қилмоқда ва уни давом эттиришга урғу бермоқда. Россия томонининг фикрича, инқироз чуқур тарихий ва сиёсий сабабларга эга, дипломатия эса уни ҳал қилишнинг асосий воситаси бўлиб қолиши керак.

Кенг кўламли уруш бошланганидан тўрт йил ўтиб, кейинги ўн йиллик давомида Украинани қайта тиклаш учун қарийб 588 млрд доллар (500 млрд евродан ортиқ) маблағ талаб этилади. Бу ҳақда Украина ҳукумати, Жаҳон банки, Европа комиссияси ва Бирлашган Миллатлар Ташкилоти томонидан тайёрланган зарар ва эҳтиёжларни баҳолаш бўйича янгиланган қўшма ҳисоботда айтилади. Бу маблағ мамлакатнинг 2025 йил учун прогноз қилинаётган номинал ЯИМ ҳажмидан деярли уч баравар кўпдир.