Ўзбекистон ҳам АҚШ, ҳам Хитой сунъий интеллект технологияларидан фойдаланиш имкониятига эга бўлишни хоҳлайди — ПА вакили
Сессия модератори рақамли суверенитет ва АҚШ ҳамда Хитойнинг сунъий интеллект технологиялари ўртасида танлов қилиш масаласи ҳақида сўради:
«Ўзбекистон сунъий интеллектнинг йирик моделларига нисбатан қандай позицияда? Сизлар учун қайси технологиялардан фойдаланиш принципиал аҳамиятга эга эмасми ва мавжуд имкониятлар орасидан энг яхшисини танлайсизларми? А ёки Б мамлакатига ҳаддан ташқари қарам бўлиб қолишдан хавотирлар борми?»
Бобур Ходжаев Ўзбекистон ҳар икки давлат технологияларидан фойдаланиш имкониятидан манфаатдор эканини билдирди.
«Ривожланаётган мамлакат сифатида биз мавжуд барча технологиялардан фойдаланиш имкониятига эга бўлишни истаймиз. Агар сиз аниқ АҚШ ва Хитойни назарда тутayotgan бўлсангиз, АҚШ технологик компаниялари илғор сунъий интеллект чиплари ва СИ моделларини таклиф қилмоқда. Хитой эса, ўз навбатида, АҚШдагиларга нисбатан анча арзон бўлган очиқ вазнли моделларни таклиф қилмоқда. Биз ҳар иккисига ҳам кириш имкониятига эга бўлишни истаймиз», — деди у.
Шу билан бирга, унинг сўзларига кўра, Ўзбекистон ўзининг сунъий интеллект инфратузилмасини ҳам ривожлантирмоқда.
«Айни пайтда биз ўзимизнинг суверен сунъий интеллект инфратузилмамизни яратмоқдамиз. Ўтган ойда рақамли ҳукумат дата-марказида биринчи йирик суперкомпьютеримизни ишга туширдик ва кейинги 12 ой давомида унинг қувватини уч баробар оширишни режалаштирмоқдамиз», — деди у.
Президент Администрацияси вакили айрим соҳалар учун ўз сунъий интеллект моделларини ишлаб чиқиш бўйича ҳам ишлар олиб борилаётганини маълум қилди.
«Биз таълим, соғлиқни сақлаш, давлат хизматлари ва молия соҳаларида қўлланиладиган ўз сунъий интеллект моделларимизни ҳам ишлаб чиқиш устида ишлаяпмиз», — деди у.
Президент Администрацияси вакилининг сўзларига кўра, ҳукумат сунъий интеллект инфратузилмасига, жумладан, дата-марказларга инвестиция жалб қилиш учун ҳам шароит яратишни режалаштирмоқда.
«Ўтган йили Қорақалпоғистонда дата-марказларга инвестиция киритиш учун солиқ имтиёзлари ва электр энергияси учун махсус тариф жорий этилишини эълон қилган эдик. Ҳозир у ерга маблағ киритишга тайёр бўлган инвесторларнинг салмоқли гуруҳи шаклланган», — деди Бобур Ходжаев.
У, шунингдек, ташкил этилаётган махсус Enterprise Uzbekistan зонасини ҳам тилга олди.
«Биз, шунингдек, Enterprise Uzbekistan’ни — халқаро технологик компанияларга умумий ҳуқуқ тизими ва солиқ имтиёзларини таклиф қиладиган янги махсус зонани ҳам ташкил этдик», — деди у.
Бобур Ходжаевнинг сўзларига кўра, Ўзбекистон айрим давлатлар ёки технологик платформалар билан ҳамкорлик қилиш билан чекланишни режалаштирмаяпти.
«Биз барча ҳамкорлар ва барча манфаатдор томонлар билан ҳамкорлик қилишга очиқмиз ҳамда сунъий интеллект технологияларини нафақат молия соҳасида, балки иқтисодиётимизнинг барча соҳаларида жорий этишга интилаяпмиз», — деди у.
АҚШ Хитой билан ИИ пойгасида ҳамкор давлатлардан томон танлашни талаб қилади
Август ойи ўрталарида Reuters агентлиги АҚШ ўнлаб давлатлардан сунъий интеллект соҳасида Америка ва Хитой экотизимларидан қайси бири билан ҳамкорлик қилишни танлашни талаб қилишга тайёрланаётгани ҳақида хабар берди. Агентлик маълумотларига кўра, Вашингтон ҳамкор давлатларни Пекиннинг рақобатчи ташаббусида иштирок этиш АҚШ шакллантираётган сунъий интеллект коалициясидан чиқариб қолиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқчи.
Гап АҚШ 2025 йилда сунъий интеллект моделлари, яримўтказгичлар ва муҳим минераллар билан боғлиқ таъминот занжирларини мустаҳкамлаш мақсадида ишга туширган Pax Silica ташаббуси ҳақида бормоқда. Унга 20 га яқин давлат, жумладан, Қозоғистон, Япония, Австралия ва Жанубий Корея қўшилган.
Reuters маълумотларига кўра, АҚШ Давлат департаменти июнь ойида Америка томонидан қабул қилинган AI Opportunity Statement баёнотини имзолаган 35 давлат учун мактуб лойиҳасини тайёрлаган. Ҳужжатда ҳамкор давлатлар сунъий интеллект соҳасидаги ҳамкорлик масаласида «онгли равишда танлов қилишга» чақирилган. Вашингтоннинг фикрича, бир вақтнинг ўзида рақобатчи технологик ташаббусларда иштирок этиш Pax Silica доирасидаги мажбуриятларга мос келмайди.
АҚШ позициясининг қатъийлашишига Хитой томонидан июль ойида ўзининг World Artificial Intelligence Cooperation Organization (WAICO) ташкил этилиши сабаб бўлди. Пекин, хусусан, Америка компанияларининг ёпиқ тизимларига муқобил сифатида очиқ вазнли Хитой моделларини илгари сурмоқда. Ўзбекистон ҳам шу йил июль ойида WAICO’га аъзо бўлди.
Reuters ҳозирча Қозоғистон ҳар икки ташаббусга ҳам қўшилгани маълум бўлган ягона давлат экани ҳақида ёзган. Бу эса Вашингтонда хавотир уйғотган.
Америка томони Pax Silica’ни нафақат сунъий интеллект соҳасидаги ҳамкорлик майдони, балки қўшма инвестициялар, экспорт назорати ва муҳим минераллар, яримўтказгичлар ҳамда бошқа технологиялар таъминотида рақобатчи давлатларга қарамликни камайтириш механизми сифатида ҳам кўрмоқда. Reuters таъкидлашича, АҚШ ва Хитойнинг СИ соҳасидаги етакчилик учун рақобати очиқ вазнли Хитой моделларининг жадал ривожланиши фонида кучаймоқда. Улар Америка компаниялари, жумладан, OpenAI ва Anthropic тизимлари билан тобора кўпроқ рақобатлашмоқда.