«Биз қанча тайёрлай олсак, Япония шунча ҳамшира қабул қилишга тайёр» — президент
Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, Япония томони кўп сонли ҳамширалик иши мутахассисларини жалб қилишдан манфаатдор. Шу муносабат билан президент бўлажак ходимларни олдиндан тайёрлашни, жумладан, уларга мактаб ёшиданоқ япон тилини ўргатишни таклиф қилди.
«Япония биз қанча тайёрлай олсак, шунча ҳамшира кераклигини айтяпти. Мактабларда ушбу соҳада ишлаш салоҳиятига эга бўлган ёшларга япон тилини ўргатайлик», — деди Шавкат Мирзиёев.
Президент хорижда ишга жойлашишга тайёргарлик кўриш нафақат чет тилларини ўрганишни, балки талаб юқори бўлган касбни эгаллашни ҳам ўз ичига олиши кераклигини таъкидлади.
Унинг сўзларига кўра, ҳозирда кўплаб фуқаролар етарли тайёргарликсиз чет элга ишлаш учун кетмоқда ва бунинг оқибатида воситачиларга қарам бўлиб қолмоқда.
«Мигрантларимиз воситачиларга қарам бўлиб қолди. Бу қачонгача давом этиши мумкин? Чет элга юборилаётган одамларнинг на тил билади, на касби, на малакаси бор», — деди президент.
Мирзиёев, шунингдек, техникумлар иши етарлича самарали эмаслигини танқид қилди.
«Барча вилоятларда катта биноларни эгаллаб турган техникумлар бор. Улар мамлакатга ва одамларга қандай фойда келтиряпти? Техникум директорлари катта маош олади, лекин натижа қани?» — деди давлат раҳбари.
У хорижий иш берувчилар бевосита Ўзбекистоннинг ўзида мутахассисларни тайёрлашда иштирок этишга тайёрлигини таъкидлади.
«Германия ва Япония каби давлатлар техникумлар учун ўқув дастурларини ўзлари ишлаб чиқишга ва зарур шарт-шароитларни яратишга тайёр эканини айтмоқда. Биз эса бу имкониятлардан фойдаланмаяпмиз», — дея таъкидлади Мирзиёев.
Президент 9−11-синф ўқувчиларини хорижий тилларга ўқитиш ва касб-ҳунарга тайёрлашга кўпроқ эътибор қаратишни таклиф қилди. Унинг сўзларига кўра, ёшлар мактабни тамомлаш вақтига келиб камида битта хорижий тилни мукаммал билиши ва зарур касбий кўникмаларга эга бўлиши керак.
Йиғилиш давомида, шунингдек, бир ой муддатда 2027 йилдан бошлаб хорижий иш берувчилар, жумладан, Япония, Германия ва Жанубий Корея компаниялари талаблари асосида мутахассислар тайёрлайдиган 20 та техникумни танлаб олиш топширилди.
Бундан ташқари, давлат раҳбари хорижга ишлаш учун кетаётган фуқароларга ҳамроҳлик қилиш бўйича дипломатик ваколатхоналарнинг масъулиятини кучайтиришни талаб қилди.
«Энди элчилар фуқароларни ишга жойлаштириш билангина чекланиб қолмайди. Улар бутун жараён учун — мигрантлар хорижга етиб борган вақтдан бошлаб, то улар ишга жойлашгунича ва янги мамлакатга мослашгунига қадар жавобгар бўлади», — деди президент.
Ўзбекистон ва Япониянинг меҳнат миграцияси соҳасидаги ҳамкорлиги
Ўзбекистон ва Япония уюшган меҳнат миграцияси, жумладан, хорижий фуқароларга зарур касбий ва тил кўникмаларига эга бўлган тақдирда Японияда ишлаш имконини берувчи Specified Skilled Worker (SSW) дастури бўйича ҳамкорликни ривожлантирмоқда.
2025 йилда Ўзбекистон Миграция агентлиги Япониянинг Japan-China-Asia Medical Educational Cultural Exchange (JCAEMCE) ташкилоти билан шартнома тузди. Унга кўра, беш йил ичида 10 минг нафар ўзбекистонликни Японияда тайёрлаш ва иш билан таъминлаш кўзда тутилган.
Лойиҳа доирасида Тошкент, Самарқанд ва Наманганда япон тилини ўрганиш ва малака имтиҳонларига тайёрлаш бўйича ўқув марказларини ташкил этиш режалаштирилган эди.
2026 йил апрель ойида президентга қилинган тақдимотда Япония қурилиш, логистика ва хизмат кўрсатиш соҳаларида 15 минг мутахассисга муҳтожлиги маълум қилинган эди. Ўшанда ҳамшираларни халқаро касбий ва тил имтиҳонларига тайёрлаш мақсадида Андижон, Самарқанд, Фарғона ва Тошкентдаги тиббиёт техникумларида махсус курслар ташкил этиш режалари ҳам эълон қилинган.
Август ойида Миграция агентлиги Onodera User Run компанияси билан ҳамкорликда Японияда бепул ўқитиш ва ишга жойлаштириш дастурини эълон қилди. У одамларни парвариш қилиш ва умумий овқатланиш соҳасида ишлаш истагида бўлган 18 дан 35 ёшгача бўлган фуқаролар учун мўлжалланган. Танловда ҳамширалик иши ёки умумий овқатланиш соҳасида тажрибага эга бўлган номзодларга устунлик берилади.
Дастур доирасида япон тили ва касбий кўникмаларга олти ойлик ўқитиш, тайёргарлик вақтида бепул турар жой, виза расмийлаштириш ва ишга жойлашишга кўмаклашиш кўзда тутилган. Эълон қилинган дастур бўйича бошланғич маош ойига 1500−1600 долларни ташкил этади, қўшимча иш вақти учун устама тўлов назарда тутилган.
Сентябрь ойида Миграция агентлиги Тошкентда Onodera User Run ва Willer Express билан ҳамкорликда парвариш қилиш, умумий овқатланиш ва ҳайдовчилик хизматлари соҳаларида кадрлар тайёрлаш дастурлари фаолият юритаётганини маълум қилди.
Идора маълумотларига кўра, Япониянинг Onodera User Run, Proud Partners ва Orion Computer компаниялари билан қўшма лойиҳалар доирасида камида 576 та иш ўрни яратилган, Shimizu қурилиш корпорацияси объектларида эса 200 дан ортиқ ўзбекистонлик меҳнат қилган.
Япония тиббиёт ходимларига қандай талаблар қўяди
Японияда тиббий ёрдам кўрсатувчи ҳамширалар ҳамда кексалар ва ногиронлиги бўлган шахсларни парвариш қилувчи ходимлар ўртасида фарқ бор.
Япония ҳамширалар ассоциацияси маълумотларига кўра, айнан тиббий ҳамшира бўлиб ишламоқчи бўлган хорижий мутахассислар Япониянинг давлат малака имтиҳонини топшириши ва маҳаллий лицензияни қўлга киритиши керак. Хорижий дипломнинг ўзи ҳамшира бўлиб ишлаш ҳуқуқини бермайди.
Specified Skilled Worker дастури бўйича парвариш қилиш соҳасида ишлаш учун бошқа талаблар мавжуд. Япония Иммиграция хизмати маълумотларига кўра, номзодлар ўз касбий кўникмаларини тасдиқлаши, япон тилини камида JLPT N4 даражасида билиши ёки муқобил тил тестини топшириши, шунингдек, касбий япон тили бўйича махсус имтиҳондан ўтиши керак. Айрим тоифадаги ходимлар учун истиснолар назарда тутилган.
Япония ҳукумати 2024 йил апрелидан 2029 йил мартигача бўлган беш йиллик даврда парвариш қилиш бўйича 135 минг нафаргача хорижий мутахассисни қабул қилишни режалаштирмоқда. Бу Ўзбекистон учун ажратилган квота эмас, турли мамлакатлардан келадиган хорижий ишчилар учун умумий кўрсаткичдир.