Президент янги иш ўринларига биринчи навбатда ўзбекистонликларни жойлаштиришга чақирди
Давлат раҳбарининг сўзларига кўра, иқтисодиётнинг ривожланиши ва турмуш даражасининг ошиши шарофати билан Ўзбекистон чет эл фуқаролари учун янада жозибадор бўлиб бормоқда. Мамлакатда узоқ вақтдан бери яшаётганлар орасида уларнинг сони 250 минг кишига яқинлашмоқда.
«Биз бу йўналишда ҳам очиқлик сиёсатимизни давом эттирамиз. Шу билан бирга, бу ерда тартиб-интизом бўлиши керак», — деди Шавкат Мирзиёев.
Йиғилишда келтирилган маълумотларга кўра, хорижликларнинг умумий сонидан 36 минг нафари ишлаш учун рухсатнома олган бўлса, яна 24 минг нафари талабалардир.
Президент давлат органлари қолган чет эл фуқаролари нима билан шуғулланаётгани ва қандай манбалар ҳисобидан даромад олаётгани ҳақида аниқ маълумотларга эга бўлиши кераклигини таъкидлади.
Йиғилиш давомида давлат раҳбари, шунингдек, хорижлик ишчиларнинг норасмий бандлиги ва даромадларини декларация қилмаслигининг эҳтимолий кўламларига ҳам эътибор қаратди.
«Нима учун уларнинг аксарияти иш ҳақини 2 млн сўм миқдорида кўрсатади? Солиқ идоралари қаёққа қараяпти? Агар уларнинг фаолияти соядан чиқарилса, бюджет қўшимча равишда 1,5 трлн сўм олади», — деди президент.
Мирзиёев биринчи навбатда Ўзбекистон фуқароларини иш билан таъминлашни топширди
Президентга тақдим этилган маълумотларга кўра, ишлаш учун рухсатномага эга бўлган хорижликларнинг 80 фоизи қурилиш, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш, тўқимачилик саноати ва хизмат кўрсатиш соҳаларида банд.
Қайд этилишича, ушбу ишчиларнинг катта қисми юқори малака талаб қилмайдиган ишларни бажаради.
Мирзиёев ўз меҳнат бозорини ҳимоя қилиш ривожланган давлатларда кенг тарқалган амалиёт эканини таъкидлаб, янги иш ўринлари яратишда, биринчи навбатда, Ўзбекистон фуқаролари бандлигини таъминлашга чақирди.
«Нима учун биз биринчи навбатда ўз ишчиларимизни янги иш ўринларига жойлаштирмаяпмиз? Ахир барча давлатлар, ҳатто Европа мамлакатлари ҳам биринчи навбатда ўз меҳнат бозорини ҳимоя қилади-ку», — деди президент.
Шу билан бирга, давлат раҳбари Ўзбекистон чет эл фуқаролари учун очиқлик сиёсатини давом эттириш ниятида эканини қайд этди.
Президент масъул идораларга бир ой муддатда Ўзбекистонга узоқ муддатга келган чет эл фуқароларининг яшаш ва ишлаш жойларини мониторинг қилиш платформасини ишга туширишни топширди.
Тизим чет элликларнинг бандлиги ва уларнинг даромад манбалари ҳақида тўлиқроқ маълумот олиш имконини бериши кутилмоқда.
Чет элликлар Ўзбекистонда ишлаш учун қандай рухсатнома олади?
«Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги қонун ва Меҳнат кодексига мувофиқ, Ўзбекистонга ёлланиб ишлаш учун келаётган чет эл фуқаролари, қоида тариқасида, меҳнат фаолиятига бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатни олишлари керак. Шу билан бирга, қонунчиликда чет элликларнинг айрим тоифалари учун истиснолар назарда тутилган.
Ҳужжат Миграция агентлиги томонидан берилади. Иш берувчи ёки чет эл фуқароси ушбу ҳужжатни олиш учун Ягона интерактив давлат хизматлари портали (ЯИДХП) орқали мурожаат қилиши мумкин.
Расмийлаштириш учун, хусусан, иш ҳақи кўрсатилган меҳнат шартномаси лойиҳаси, иш берувчи ҳақидаги маълумотлар, малака тўғрисидаги ҳужжатлар ва чет эл фуқаросининг паспорти талаб қилинади. Аризани кўриб чиқишда ваколатли органлар хорижлик ишчини жалб қилишнинг мақсадга мувофиқлигини, жумладан, тегишли бўш иш ўринлари учун маҳаллий мутахассислар мавжудлигини ҳисобга олган ҳолда баҳолайди.
Юқори малакали ва малакали хорижий мутахассисларга тасдиқнома меҳнат шартномаси муддатига, лекин уч йилдан ортиқ бўлмаган муддатга берилиши мумкин. Бундай тасдиқнома талаб қилинадиган бошқа чет эллик ишчилар учун — узайтириш имконияти билан бир йилдан ортиқ бўлмаган муддатга берилади.
Шу билан бирга, чет элликларнинг айрим тоифалари тасдиқнома олишдан озод қилинган. Уларга, масалан, Ўзбекистонда яшаш гувоҳномасига эга бўлган шахслар ва IT Park резиденти бўлган компанияларда ишлаётган баъзи хорижий мутахассислар киради.
Чет эл фуқароларининг меҳнат фаолияти масаласи аввал ҳам кўтарилган эди. 2026 йил апрель ойида миграция масалалари бўйича Шавкат Мирзиёевга қилинган тақдимотда Ўзбекистонда хорижлик ишчилар фаолиятини назорат қилиш учун Миграция назорати хизмати яратилиши маълум қилинганди. Расмийларнинг маълумотларига кўра, уларнинг кўпчилиги мамлакатга фақат виза билан кириб, рухсатномасиз ишламоқда. Ҳар бир ҳудудда мигрантларни тайёрлаш марказлари пайдо бўлади, у ерда уларга тил ва касблар ўргатилади.