Ҳокимликлар 1,5 трлн сўм ажратиш ҳақидаги қарорларни жамоатчиликдан яширган. Тафсилотлар
Ёпиқ қарорлар улуши камайган, аммо ҳали ҳам чоракдан кўп
Январь-июнь ойларида маҳаллий давлат ҳокимияти органлари E-qaror тизими орқали 84 990 та ҳужжат қабул қилди. Шундан 60 749 таси, ёки 71,5 фоизи жамоатчилик учун очиқланган. Қолган 28,5 фоиз — 24 241 та ҳужжат эълон қилинмаган.
Таққослаш учун, 2025 йилнинг биринчи ярмида ҳокимликлар 81 117 та ҳужжат қабул қилган бўлиб, шундан 55 255 тасини очиқлаган, 25 862 тасини эса эълон қилмаган. Шу тариқа, бир йил ичида:
- қабул қилинган ҳужжатлар умумий сони 3873 тага, ёки 4,8 фоизга ошди;
- эълон қилинган қарорлар сони 5494 тага, ёки қарийб 10 фоизга кўпайди;
- эълон қилинмаган ҳужжатлар сони 1621 тага, ёки 6,3 фоизга камайди;
- уларнинг улуши 31,9 фоиздан 28,5 фоизгача, яъни 3,4 фоиз бандига қисқарди.
Мониторинг маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг E-qaror тизимида ҳужжатларни ишлаб чиқиш, қабул қилиш ва эълон қилиш жараёнларига янги назорат механизмларини жорий этишни назарда тутувчи Президентнинг ПФ — 270-сонли фармони ижроси доирасида ўтказилмоқда.
Агентлик қайд этишича, умуман олганда, ҳокимликлар фаолиятининг очиқлиги яхшиланган. Бироқ ҳар ўнта ҳужжатдан қарийб учтаси ҳали ҳам жамоатчилик учун ёпиқлигича қолмоқда.
Тошкентда ёпиқ ҳужжатлар улуши энг кўп қисқарди
Энг сезиларли ижобий ўзгариш Тошкент шаҳрида қайд этилди. Агар 2025 йилнинг биринчи ярмида пойтахт ҳокимлиги ва туман ҳокимликлари 5228 та ҳужжатдан 2571 тасини, ёки 49 фоизини яширган бўлса, 2026 йилнинг январь-июнь ойларида 3730 та ҳужжатдан 1335 тасини, ёки 36 фоизини эълон қилмаган.
Шу тариқа, ёпиқ қарорлар улуши 13 фоиз бандига камайди. Абсолют кўрсаткичда эса уларнинг сони қарийб икки бараварга — 1236 тага, ёки 48 фоизга қисқарди.
Шу билан бирга, Тошкентда қабул қилинган қарорларнинг умумий сони 28,7 фоизга, эълон қилинган ҳужжатлар сони эса тахминан 10 фоизга камайган.
Фарғона вилоятида эълон қилинмаган қарорлар улуши 28 фоиздан 22 фоизгача, яъни 6 фоиз бандига қисқарди. Шу билан бирга, очиқланган ҳужжатлар сони 5088 тадан 6248 тагача, яъни қарийб 23 фоизга ошди.
Андижон вилоятида бу кўрсаткич 21 фоиздан 16 фоизга, Сурхондарё вилоятида эса 40 фоиздан 35 фоизга тушди.
Қуйидаги ҳудудларда ҳам ёпиқ ҳужжатлар улуши 4 фоиз бандига камайди:
- Наманган вилоятида — 26 фоиздан 22 фоизгача;
- Бухоро вилоятида — 33 фоиздан 29 фоизгача;
- Қорақалпоғистонда — 35 фоиздан 31 фоизгача.
Тошкент вилоятида эълон қилинмаган қарорлар улуши 16 фоиздан 13 фоизгача, Сирдарё вилоятида 41 фоиздан 39 фоизгача, Қашқадарё вилоятида 30 фоиздан 28 фоизгача, Хоразм вилоятида эса 34 фоиздан 32 фоизгача камайди.
Самарқанд вилоятида пасайиш энг кам бўлиб, кўрсаткич 42 фоиздан 41 фоизгача тушди. Шу билан бирга, ҳудуд эълон қилинмаган қарорлар мутлақ сони бўйича етакчилик қилди — 2969 та. Бир йил аввал бу кўрсаткич 2510 тани ташкил этган.
Салбий динамика фақат икки ҳудудда кузатилди.
Навоий вилоятида ёпиқ қарорлар улуши 41 фоиздан 45 фоизгача ошиб, мамлакат бўйича энг юқори кўрсаткични қайд этди. Қабул қилинган 3877 та ҳужжатнинг 1761 таси эълон қилинмаган.
Вилоятда эълон қилинмаган қарорлар улуши энг юқори бўлган ҳудудлар:
- Навбаҳор тумани — 57%;
- Нурота тумани — 54%;
- Навоий ва Зарафшон шаҳарлари — ҳар бири 52%;
- Учқудуқ тумани — 49%;
- Хатирчи тумани — 42%.
Жиззах вилоятида ҳам кўрсаткич 23 фоиздан 24 фоизгача ошди. Туманлар кесимида эълон қилинмаган ҳужжатлар улуши Дўстлик ва Янгиобод туманларида 36 фоиздан, Бахмал туманида 34 фоиздан, Фориш туманида эса 31 фоиздан иборат бўлди.
Яширилган харажатларнинг қарийб 57 фоизи қурилишга тўғри келган
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ҳокимликлар томонидан коррупция хавф-хатарлари юқори бўлган — маблағ ажратиш билан боғлиқ ҳужжатларнинг яширилиши тенденциясини ҳам ўрганиб чиқди.
Ўрганишларга кўра, таҳлил даврида маҳаллий ҳокимликлар томонидан шахсга доир ёки қонун билан қатъий чекланган маълумотлар мавжуд бўлмаган 692 та ҳужжат асосида 1,5 трлн сўм (тахминан 125 млн доллар) маблағ ажратилиб, жамоатчиликдан яширилганлиги аниқланди.
Маблағларнинг асосий қисми — 861,3 млрд сўм, яъни умумий сумманинг қарийб 57 фоизи қурилиш ишларига йўналтирилган. Бу маблағлар 133 та эълон қилинмаган ҳужжат асосида тақсимланган.
Яна 296,5 млрд сўм, ёки қарийб 19 фоиз товарлар, ишлар ва хизматлар сотиб олишга ажратилган. Бунинг учун 141 та қарор қабул қилинган.
Фуқароларга етказилган зарарни қоплаш учун 28 та ҳужжат асосида 159,6 млрд сўм, бошқа мақсадлар учун эса 127 та қарор асосида 122,8 млрд сўм ажратилган.
Бундан ташқари:
- 56 млрд сўм байрам тадбирларини ўтказиш ва уларга совға харид қилиш учун — 153 та ҳужжат;
- 17,3 млрд сўм қарздорликни ёпиш учун — 17 та ҳужжат;
- 10,7 млрд сўм хизмат сафарлари ва меҳмонларни кутиб олиш учун — 93 та ҳужжат асосида ажратилган.
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги қонунбузилишига йўл қўйган масъулларга нисбатан хизмат текшируви ўтказиш ва тегишли жавобгарлик масалаларини ҳал этиш юзасидан ваколатли органларга тақдимномалар киритиб борилаётганини маълум қилди.
Ўтган йили Gazeta Тошкент шаҳар ҳокимлиги қарорларини таҳлил қилиб, йилнинг дастлабки саккиз ойида қабул қилинган 803 та қарорнинг 67 фоиздан ортиғи жамоатчилик учун ёпиқ бўлганини аниқлаган эди. Бир йил аввал худди шу даврда ёпиқ ҳужжатлар улуши 47 фоизни ташкил этган.